การวิเคราะห์ตนเอง (Self-Analyze)
จากเหตุการณ์การระบาดของ Covid-19 ผมเองเป็นหนึ่งในคนที่ต้องกลับไปพักผ่อนอยู่บ้านที่ต่างจังหวัด ช่วงก่อนหน้านั้น ผมกำลังทำการ Self-Analyze ผ่านกระบวนการทำจิตบำบัดอยู่ ซึ่งก็เป็นกระบวนการที่ทำมาเรื่อย ๆ เกือบจะ 1 ปี ได้แล้ว พอมาเจอวิกฤต Covid-19 เข้า ทำให้ผมต้องหยุดพักกระบวนการเอาไว้ เนื่องจากไม่มีงานให้ทำมากพอมารับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่ต้องใช้ในการอยู่กรุงเทพ ฯ

เป็นเวลาถึงสี่เดือนได้ที่ผมต้องอยู่บ้านเฉย ๆ ซึ่งสำหรับผมแล้วถือได้ว่าเป็นช่วงเวลาที่ค่อนข้างลำบากเพราะความสัมพันธ์กับทางบ้านไม่ค่อยจะดีนัก ถึงแม้จะไม่ได้ถึงขั้นมีปากเสียงกัน แต่สิ่งที่ผมเป็นกับทัศนคติกับคนในบ้านมักจะสวนทางกันอยู่เสมอ ร่วมกับการที่ไม่มีกระบวนการ Self-Analyze มาสนับสนุนจิตใจด้วย ซึ่งปกติกระบวนการ Self-Analyze จะทำอาทิตย์ละครั้ง เวลามีปัญหาอะไรทุกข์ใจ ผมก็จะเอามาพูดคุยในกระบวนการเพื่อทำความเข้าใจตนเองอย่างสม่ำเสมอ ด้วยเหตุนี้การกลับบ้านระยะยาวจากวิกฤต Covid-19 จึงถือเป็นบททดสอบครั้งใหญ่ของผมเลยที่เดียว

จนกระทั่งเดือนนี้เอง ในที่สุดผมก็ได้กลับมาอยู่กรุงเทพ ฯ มาเริ่มทำ Self-Analyze อีกครั้ง ผลจากการอดทนอยู่บ้านนานขนาดนั้นทำให้ผมมีประสบการณ์และการเรียนรู้เกี่ยวกับตนเองมากมาย ทั้งในด้านดีและไม่ดี เมื่อนำเรื่องราวเหล่านั้นมาพูดคุยในกระบวนการ Self-Analyze ในครั้งนี้ มันก็สะท้อนให้ผมเห็นถึงอีกมุมหนึ่งของการถ่ายโอนความรู้สึก (Transference) ได้เข้าใจถึงวิธีการที่อดีตนั้นชักจูงจิตใจเรา ได้เข้าใจว่าแท้จริงแล้วจิตบำบัดนั้นมีบทบาทอย่างไรในการช่วยเหลือผู้คน ความดีความชอบของการเข้าใจตนเอง(Insight)ในครั้งนี้ ก็ต้องขอยกให้กระบวนการ Self-Analyze ที่ผมทุ่มเททำมาตลอด
 
เล่ามาซะยืดยาว แต่ก็เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้เห็นประสบการณ์จริงที่ได้จากการทำ Self-Analyze หลังจากนี้เรามาดูกันดีกว่าว่า Self-Analyze ที่พูดถึงนี้ คืออะไร

Self-Analyze หรือ กระบวนการวิเคราะห์ตนเอง จัดได้ว่าเป็นจิตบำบัดอีกรูปแบบหนึ่งเช่นกัน แต่ไม่ใช่จิตบำบัดที่นักจิตทำให้คนไข้เพื่อรักษาอาการป่วย

แต่ เป็นจิตบำบัดที่นักจิตทำให้กับนักเรียนหรือนักศึกษาที่ต้องการจะเป็นนักจิตบำบัดในอนาคตนั้นเอง 
  
ลักษณะของการทำนั้นมากกว่าครึ่งก็จะเหมือนการทำจิตบำบัดทั่วไป คือ มีนักจิตนั่งอยู่ตรงข้ามกับผู้เรียนแบบเผชิญหน้า พูดคุยกันถึงชีวิต ปัญหาที่พบ หรือประเด็นอะไรก็ตามแต่จะสนใจ นักจิตก็จะทำหน้าที่สะท้อนหรือแปลความสิ่งต่าง ๆ ที่พบ ให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในตนเอง นอกจากนี้นักจิตเองก็จะค่อยเสริมความรู้ต่าง ๆ ของการทำจิตบำบัดให้กับผู้เรียน โดยหยิบเอาประเด็นที่เกิดขึ้น ณ ตอนนั้นมาสอน หรือก็คือเป็นการเสริมแบบ( Here & Now)

วัตถุประสงค์ก็เพื่อทำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจในตนเองอย่างถ่องแท้ ก่อนที่ตัวผู้เรียนจะไปทำจิตบำบัดให้กับผู้ป่วยต่อไปในอนาคต ผลของการทำ Self-Analyze จะทำให้ผู้เรียนนั้น เท่าทันต่อปัจจัยต่าง ๆ ทั้งที่จะส่งผลดีและไม่ดี อาทิเช่น การถ่ายโอนความรู้สึก (Transference) การต่อต้านการรักษา (Resistant) ความรู้สึกที่ผู้บำบัดที่ถ่ายโอนไปสู่คนไข้ (Countertransference) นอกจากนี้การผ่านการ Self-Analyze ยังเอื้อให้ผู้เรียนเกิดภาวะความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง (Empathy) ได้ง่ายขึ้นด้วย นั่นก็เพราะว่า สถานะของผู้ป่วยที่ต้องทำจิตบำบัดนั้น เราเองเข้าใจได้ดีจากการที่เราก็เคยอยู่ในสถานะนี้มาแล้วจากการทำ Self-Analyze นั่นเอง
 
สรุปให้เข้าใจง่าย ๆ ขึ้นไปอีกก็คือ ก่อนที่จะไปรักษาจิตใจใคร จิตใจเราเองก็ต้องแข็งแรงก่อน
SHARE
Writer
Monday2nd
นักจิตวิทยาฝึกหัด
ว่าด้วยเรื่องราวของนักจิตวิทยาคนหนึ่ง

Comments