คำที่ 3 : Unconscious
Unconscious แปลว่า จิตไร้สำนึก หมายถึง กระบวนการทางจิตใด ๆ ที่เกิดขึ้นโดยเราไม่รู้สึกตัว
ไม่ว่าจะเป็นความคิด ความรู้สึก จินตนาการ หรือ ความทรงจำ ถ้ามันเกิดขึ้นแล้วตัวเราไม่รู้ไม่สามารถนึกถึงมันได้ นั่นคือมันอยู่ในระดับจิตไร้สำนึก


เดิมทีจิตไร้สำนึกนั้นเป็นโครงสร้างของจิตใจตามสมมุติฐานหลักของทฤษฎีจิตวิเคราะห์ จนกระทั่ง ซิกมันด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud,บิดาแห่งจิตวิเคราะห์) ได้ปรับปรุงทฤษฎีจากการศึกษาคนไข้ที่มากขึ้น ให้ข้อสรุปว่า โครงสร้างของจิตใจ คือ Id, Ego และ Superego (อิด,อีโก้ และ ซุปเปอร์อีโก้) ส่วนจิตไร้สำนึกนั้นกลายมาเป็นส่วนหนึ่งในระดับของจิตใจ คือ Conscious, Pre-conscious, และ Unconscious (จิตสำนึก, จิตกึ่งสำนึก และ จิตไร้สำนึก)

เมื่อเราพูดถึง จิตไร้สำนึก นั่นหมายถึงเรากำลังพูดถึงความเชื่อที่ว่า พฤติกรรมและกระบวนทางจิตของมนุษย์เป็นผลมาจากส่วนที่ไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นความเชื่อหลักในจิตวิทยากลุ่มจิตวิเคราะห์ทั้ง จิตวิเคราะห์ดั้งเดิมของฟรอยด์ และจิตวิเคราะห์ใหม่ (จิตวิเคราะห์ของบรรดาเพื่อนร่วมงาน หรือลูกศิษย์ของฟรอยด์ ที่แยกตัวออกไปตั้งทฤษฎีของตนเอง เช่น Alfed Adler, Carl Jung )

บ่อยครั้งที่เมื่อมีคนอธิบายจิตใจด้วยการอ้างอิงถึง จิตไร้สำนึก มันมักจะเป็นอะไรที่ทำความเข้าใจค่อนข้างยาก เนื่องมาจากนิยามของมันเองที่เป็นส่วนไม่รู้ตัว ฉะนั้นการจะคิดตามจึงเป็นเรื่องที่ยาก โดยทั่วไปผู้ศึกษาทฤษฎีจะเข้าใจกระบวนการทำงานของจิตไร้สำนึกจากการสังเกตการณ์บำบัดรักษา และกระบวนการ Self-Analyze
 
นอกจากนี้ ตามทฤษฎีจิตวิทยาวิเคราะห์ (Analytical Psychology) ของคาร์ล กุสตาฟ ยุง (Carl Gustav Jung) ยังมีสมมุติฐานเพิ่มอีกว่า นอกจากคนเราจะมีจิตไร้สำนึกของตนเองแล้ว เรายังมีจิตไร้สำนึกส่วนร่วม (Collective Unconscious) ที่สืบทอดมาตั้งแต่มนุษย์ถือกำเนิดขึ้น และเราก็ใช้จิตไร้สำนึกนี้ร่วมกัน

เราอาจจะได้ยินคนอื่นใช้คำว่า จิตใต้สำนึก แทน จิตไร้สำนึก ซึ่งก็เป็นการใช้คำแปลที่พบได้ปกติทั่วไปเช่นกัน แต่ที่ทางเพจเลือกที่จะใช้คำว่า จิตไร้สำนึก นั้น ก็เนื่องมาจากคำนี้ตรงตามความหมายที่อธิบายไว้ในทฤษฎีจิตวิเคราะห์และตามศัพท์ภาษาอังกฤษมากกว่า ในขณะที่คำว่า จิตใต้สำนึก ให้ความหมายคล้าย Pre-conscious มากกว่า เนื่องจาก Pre-conscious
เป็นจิตที่อยู่ใต้ Conscious
SHARE
Written in this book
จิตวิทยาทีละคำ
ว่าด้วยคำศัพท์ที่ใช้ในวงการจิตวิทยา
Writer
Monday2nd
นักจิตวิทยาฝึกหัด
ว่าด้วยเรื่องราวของนักจิตวิทยาคนหนึ่ง

Comments