ทูตเกษตร
เมื่อสองวันก่อน เกิดไฟป่าในพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย เสียหายไม่ต่ำกว่า 150 ไร่ ใกล้กับอ่างเก็บน้ำห้วยตึงเฒ่า แม่ริม ไม่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่มากนัก ทำให้ป้าดิ๊งคิดถึงช่วงที่ป้าดิ๊งออกประจำการที่ออสเตรเลีย เป็นทูตเกษตร ระหว่างปี 2545 - 2553 มีเรื่องราวสนุก ๆ มากมาย และเรื่องไฟป่าก็เป็นเรื่องหนึ่งที่ทั้งน่ากลัวและตื่นเต้น แต่พอคิดย้อนอดีต ก็รู้สึกสนุก แต่วันนี้ยังไม่เล่าเรื่องสนุก ๆ นะคะ อยากจะเขียนเกี่ยวกับ ทูตเกษตร เสียก่อน เพราะแน่ใจว่า มีหลาน ๆ หลายคน ไม่ทราบว่า มีตำแหน่ง ทูตเกษตร อยู่ในระบบข้าราชการประจำการในต่างประเทศ ไม่ทราบว่า ทูตเกษตร คือใคร มีหน้าที่อะไร มาอ่านกัน เป็นความรู้นะคะ จะได้ไม่เชย

ทุกคนคงรู้จัก ตำแหน่ง ทูต ที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้แทนประเทศไทย ไปประจำสถานเอกอัครราชทูตในต่างประเทศ ซึ่งมีอยู่เกือบ 100 แห่งทั่วโลก นอกจากนั้น ยังมี สถานกงสุลใหญ่ประจำเมืองใหญ่ ๆ ในประเทศต่าง ๆ เช่น เซี่ยงไฮ้ แอลเอ ซิดนีย์ เป็นต้น ข้าราชการที่ประจำอยู่ในสถานเอกอัครราชทูต และสถานกงสุล เป็นข้าราชการของกระทรวงการต่างประเทศทั้งหมด ทำงานในรูปแบบของ ทีมไทยแลนด์ โดยมีเอกอัครราชทูต เป็นหัวหน้าทีม

แต่หลาน ๆ ทราบไหมว่า ทีมไทยแลนด์ที่ออกไปประจำการในต่างประเทศ นอกจากจะมีคณะข้าราชการจากกระทรวงการต่างประเทศแล้ว ยังมีข้าราชการจากหน่วยงานของกระทรวงต่าง ๆ ด้วย อาทิ ผู้ช่วยทูตทหารทั้ง 3 เหล่าทัพของกระทรวงกลาโหม ทูตพาณิชย์ จากกระทรวงพาณิชย์ ผู้ดูแลนักเรียนไทย จากสำนักงาน ก.พ. และทูตเกษตร จากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นต้น นอกจากนั้น ในบางประเทศ ยังมีผู้แทนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน สำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ท.ท.ท.) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (สำนักงาน ป.ป.ส.) และบริษัทการบินไทย อีกด้วย

ป้าดิ๊งเป็นข้าราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ป้าดิ๊งจึงเป็น ทูตเกษตร ชื่อตำแหน่งอย่างเป็นทางการ คือ อัครราชทูตที่ปรึกษา (ฝ่ายการเกษตร) (Minister Councilor, Agriculture) ประจำสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงแคนเบอร์รา ประเทศออสเตรเลีย ตั้งแต่ ตุลาคม 2545 ถึงพฤษภาคม 2553 เป็นเวลาถึง 7 ปี 7 เดือน

โอ้โฮ อยู่ตั้งนานขนาดนี้ มีอะไรให้ทำกันนักหนา 
ป้าดิ๊งจะบอกว่า มีอะไรให้ทำเยอะแยะ มากมาย สนุก ๆ ทั้งนั้นเลย ป้าดิ๊งทำงานทุกอย่าง อย่างสนุก ทำให้ป้าดิ๊งมีความสุขในชีวิต

ภารกิจหลักของทูตเกษตร คือ ดูแลสินค้าเกษตรของไทยที่นำเข้าไปยังประเทศที่เราไปประจำการ เพื่อให้สามารถนำเข้าได้ ให้ได้รับการยอมรับในมาตรฐานการผลิตและคุณภาพของสินค้า และแก้ไขปัญหาเมื่อสินค้าเกษตรของไทยถูกกักกัน

ดังนั้น ภารกิจของทูตเกษตร จึงเริ่มตั้งแต่ก่อนที่จะสามารถนำสินค้าเกษตรแต่ละชนิดเข้าในประเทศนั้นได้ ต้องประสานงานกับหน่วยงานด้านวิชาการที่เกี่ยวข้องของไทยและของต่างประเทศ เพื่อนัดหมายการเจรจาด้านวิชาการที่เกี่ยวกับมาตรฐานการผลิต สุขอนามัยพืชและสัตว์ของสินค้าที่จะขอนำเข้า รวมทั้งจัดทำเอกสารประกอบการเจรจา รวมทั้ง ประสานงานให้มีการเดินทางมาตรวจสอบมาตรฐานการผลิตและการตรวจสอบสินค้าที่ประเทศไทย สรุปข้อคิดเห็นเสนอมายังหน่วยงานที่ประเทศไทย เจรจาต่อรองจนกว่าทางประเทศนั้นจะยอมให้นำเข้าได้

ความจริง พอสินค้าเกษตรชนิดไหนได้รับอนุญาตให้นำเข้าได้แล้ว ภารกิจการส่งเสริมการขาย ประชาสัมพันธ์ หาตลาด ต่าง ๆ นานา ควรจะเป็นของทูตพาณิชย์ที่ต้องทำต่อไป ซึ่งคิดแบบนั้นก็ถูก นำเข้าได้แล้ว เกษตรควรจะจบหน้าที่ พาณิชย์ก็ทำตลาดต่อไปซิ

แต่ป้าดิ๊งไม่คิดแบบนั้น ป้าดิ๊งคิดว่า ภารกิจของป้าดิ๊งยังไม่เสร็จ จริงอยู่ พาณิชย์เขามีหน้าที่นำสินค้าสวย ๆ ผูกโบว์ใส่กระเช้า ไปทำประชาสัมพันธ์ หาตลาด แต่สินค้าเกษตรไม่เหมือนสินค้าอื่น ๆ ที่พาณิชย์ต้องดูแลอีกเป็นร้อยชนิด เช่น เสื้อผ้า เฟอร์นิเจอร์ รถยนต์ เครื่องเพชร ฯลฯ สินค้าเกษตร เป็นสินค้าที่เกี่ยวกับอาหาร จึงมีเรื่องของมาตรฐานสุขอนามัย (Sanitary and Phytosanitary Standard – SPS) และความปลอดภัยด้านอาหาร (Food Safety) เข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งเราได้พิสูจน์ด้วยหลักวิชาการจนเป็นที่ยอมรับจากหน่วยงานของประเทศนั้นแล้ว หลักวิชาการดังกล่าว จะต้องได้รับการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนผู้บริโภคของประเทศนั้นทราบด้วย เพื่อให้มั่นใจในคุณภาพและมาตรฐานของสินค้าเกษตรไทย ตลาดจึงจะเกิดอย่างยั่งยืน ซึ่งพาณิชย์ไม่มีข้อมูลด้านวิชาการเหล่านี้ ข้อมูลอยู่ที่เกษตรเรา ออสเตรเลียเป็นประเทศที่เข้มงวดเรื่องการนำเข้าสิ่งของเข้ามาในประเทศมาก ๆ ดังนั้น การที่สินค้าเกษตรไทยสามารถนำเข้าออสเตรเลียได้ แม้ปริมาณการนำเข้าจะไม่มาก เมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ อย่างจีนหรืออินเดีย แต่เราสามารถใช้เป็นที่อ้างอิงถึงมาตรฐานของสินค้าเกษตรไทยที่ได้รับการรับรองได้

ป้าดิ๊งใช้รูปแบบการทำงานแบบบูรณาการ (Integration) เปิดใจคุยกับทูตพาณิชย์ว่า เรามาทำงานร่วมกันไหม ช่วงที่สินค้าเกษตรของไทยเพิ่งได้รับอนุญาตให้นำเข้าได้ ป้าดิ๊งขอทำประชาสัมพันธ์กับพาณิชย์ด้วยนะ อย่าคิดว่าเราแย่งหน้าที่นะ แต่เรามาช่วยกันทำงาน เรื่องข้อมูลในการทำประชาสัมพันธ์ เกี่ยวกับวิชาการด้านมาตรฐานการผลิต และคุณภาพของสินค้า ป้าดิ๊งจะทำให้ รวมทั้ง การเชิญผู้บริหาร ผู้เชี่ยวชาญหรือนักวิชาการของไทยมาพูดเพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภคแล้วแต่กรณี ส่วนทูตพาณิชย์ขอให้ช่วยไปประสานหาที่จัดงานให้หน่อย เชิญภาคเอกชนผู้นำเข้าส่งออกมาร่วมงานให้หน่อย นอกนั้น เกษตรจะจัดการเอง งบประมาณก็ share cost กันอย่างแฟร์ ๆ แค่นี้พาณิชย์ก็ยิ้มแล้ว มีคนมาช่วยเขาทำงาน ทำไมเขาจะไม่ชอบ พอเราทำงานต่อเนื่องร่วมกันไปซักพัก เมื่อสินค้าติดตลาด ผู้บริโภคมีความเชื่อมั่นแล้ว ต่อไปตลาดจะขยายออกไปได้เองอย่างกว้างขวางขึ้น ถึงตอนนั้นพาณิชย์อาจจะดูแลด้านการปรับปรุงรูปแบบ packaging ให้สวยงามขึ้น หาตลาดให้กว้างขวางมากขึ้น ก็แล้วแต่

แต่ภารกิจของทูตเกษตรก็ยังไม่จบอีก เมื่อสินค้าเกษตรที่นำเข้า มีปัญหาที่ด่านตรวจ เช่น ตรวจพบสิ่งปนเปื้อน เอกสารไม่ถูกต้องตามเงื่อนไขที่กำหนด หน่วยงานตรวจสอบของประเทศนั้น จะติดต่อมาที่ทูตเกษตรเป็นแห่งแรก เพื่อแก้ไขปัญหา ทูตเกษตรต้องไปติดตามดูข้อเท็จจริงว่า เกิดอะไรขึ้นกับสินค้า lot นั้น หากเป็นสิ่งที่สามารถแก้ไขหน้างานได้ เช่น เอกสารไม่ครบ สามารถติดต่อตามเอกสารจากเมืองไทยได้ ก็จบเรื่อง แต่หากเป็นเรื่องเกี่ยวกับมาตรฐานสุขอนามัย ตรวจพบสิ่งปนเปื้อนที่ต้องห้าม อันนี้จะเป็นเรื่อง ต้องรีบประสานโดยด่วนมาที่หน่วยงานไทยที่ดูแลเรื่องนั้น เพื่อการตรวจสอบย้อนกลับ หาแนวทางแก้ไขปัญหา และจัดส่งเอกสารทางวิชาการมายืนยัน เพื่อจะได้ไม่สร้างผลกระทบต่อการนำเข้าสินค้าชนิดเดียวกัน แต่ทั้งนี้ สินค้า lot ที่ตรวจพบปัญหา อาจจะต้องถูกทำลายตามกฎหมายของประเทศนั้น

นอกจากนี้ เนื่องจากป้าดิ๊งประจำอยู่ที่ออสเตรเลีย ซึ่งเป็นประเทศเกษตรกรรม มีพื้นที่กว้างใหญ่ ภูมิประเทศและภูมิอากาศหลากหลาย ทั้งเขตหนาว เขตอบอุ่น และเขตร้อน และมีเทคโนโลยีด้านการเกษตรที่ก้าวหน้าอย่างมาก ทั้งด้านพืชและสัตว์ ซึ่งสามารถนำมาปรับใช้ในประเทศไทยได้ จึงเป็นหน้าที่ของทูตเกษตรอย่างป้าดิ๊ง ที่จะแสวงหาความร่วมมือด้านวิชาการเกษตรสาขาต่าง ๆ ทำให้เกิดความร่วมมือระหว่างหน่วยงานของไทยและหน่วยงานของออสเตรเลีย ป้าดิ๊งจึงเป็นคล้าย ๆ กับ บริษัทจัดหาคู่ (Match Maker) ซึ่งช่วงเวลาเกือบ 8 ปี ที่ประจำการอยู่ ก็ได้มาหลายคู่ แต่ไม่รู้ว่าอยู่กันยืดจนถึงปัจจุบันหรือเปล่า ป้าดิ๊งไม่ได้ติดตาม

ที่เล่ามานี้ เป็นภาระหน้าที่หลัก ๆ แต่ยังมีภารกิจอื่น ๆ ในฐานะทีมไทยแลนด์ที่ต้องให้ความร่วมมือกับสถานเอกอัครราชทูตอีกหลายอย่าง ทำให้มีเรื่องราวสนุก ๆ เกิดขึ้นมากมาย ป้าดิ๊งจะค่อย ๆ นึก แล้วมาเขียนเล่าให้หลาน ๆ ฟังนะคะ

SHARE
Writer
PDing
Amature
Writer

Comments

LaFloraRa
18 days ago
อยากฟังต่อนะคะ จากหลายๆประเทศที่เคยไป เราว่าออสเตรเลียเป็นประเทศที่น่าสนใจมากๆเลยค่ะ
Reply
PDing
18 days ago
ขอบคุณค่ะ
PDing
18 days ago
วันนี้ลงเรื่อง หน่อไม้ฝรั่ง ค่ะ
Zinjaaa
14 days ago
เพิ่งเคยได้ยินครั้งแรกเลยค่ะ ฑูตเกษตร อยากอ่านอีกจังเลยค่ะ บวกกับว่าหนูเป็นนักศึกษากำลังเรีงนเกี่ยวกับเกษตร ยิ่งสนใจเลยค่ะ ขอบคุณที่มาแชร์เรื่องราว ให้หนูได้รู้จักนะคะ ❤️
Reply
PDing
14 days ago
ขอบคุณค่ะ รอติดตามนะคะ ป้าดิ๊งจะพยายามนึกเรื่องเกี่ยวกับเกษตรมาเล่าอีกค่ะ