Ex machina. Gender and Power
จากการที่Nathanซึ่งก็คือผู้สร้างสามารถสร้างAIเป็น กล่องสี่เหลี่ยมผืนผ้า สิ่งที่ไม่มีเพศ หรือAIเพศชายก็ได้ แต่เขากลับไม่ทำ เขาสร้างแต่AIเพศหญิง เช่น เคียวโกะ เอวา เป็นต้น ซึ่งเราคิดว่ามันมีประเด็นเรื่องGender ที่มีconcept ชายเป็นใหญ่ และPower การมีอำนาจ เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ในเรื่องก็คือการสร้างAIขึ้นมาแล้วให้อยู่ภายใต้อำนาจของมนุษย์หรือผู้สร้าง และการที่มนุษย์เพศหญิง(AIในเรื่อง)ต้องอยู่ใต้อำนาจของเพศชาย ยกตัวอย่างในมุมของเราเช่นการที่AI เพศหญิงตั้งแต่ที่Nathanสร้างมา จะถูกขัง ไม่สามารถออกไปไหนได้ ถ้าอยากออก(ตอนที่AIทุบประตูจนแขนขาด แล้วบอกว่าอยากออกไปข้างนอก) Nathanก็ไม่ให้ออก แต่Nathan และCaleb กลับสามารถออกไปนอกบ้านได้ตามใจชอบ จิบน้ำชา ดื่มด่ำกับธรรมชาติ

เราคิดว่าผู้สร้างสามารถปฏิบัติอย่างไรก็ตามกับสิ่งที่เราสร้างก็ได้(ในขอบเขตของสิ่งไม่มีชีวิต และไม่มีความนึกคิด) ซึ่งตรงนี้จะสะท้อนความคิดของผู้สร้างด้วย ยกตัวอย่างในเรื่องนี้ เราคิดว่าNathanมองเคียวโกะเป็นที่รองรับอารมณ์ และต้องอยู่ใต้อำนาจของเพศชาย เคียวโกะ เป็นAI มนุษย์เพศหญิง ที่ถูกตัดความผูกพันเชิงอารมณ์(emotion engagement ที่ตรงข้ามกับrational engagement)ออกไป เป็นหุ่นยนต์รับใช้ตามคำสั่ง ที่ไม่มีอารมณ์ความรู้สึก ไม่ต้องบอกว่ารู้สึกอย่างไร ชอบไม่ชอบสิ่งไหน เช่น Nathanอยากจะเอากับเคียวโกะตอนไหนก็ได้ สั่งให้เต้นรำตอนไหนเคียวโกะก็เต้นตามคำสั่ง ทำนู่นนี่บลาๆ ซึ่งถ้าเกิดNathanมันสร้างเคียวโกะเป็นกล่องสี่เหลี่ยมผืนผ้า แล้วมันก็เอากับกล่องสี่เหลี่ยมผืนผ้าของมัน พวกเราก็จะดูแล้วไม่อะไร แต่พอเคียวโกะมีรูปลักษณ์เหมือนมนุษย์ เป็นเพศหญิง แล้วในเรื่องมีเพศชาย มันก็เลยมีเรื่องGenderเข้ามาเกี่ยวข้อง

หรือการที่เอวา ซึ่งเป็นหุ่นยนต์ AI เพศหญิงอีกตัวนึง มีemotion engagement จึงคล้ายมนุษย์มากกว่าเคียวโกะ ก็มีการแสดงออกแบบเพศหญิง คือ sensitivity flirt empathy เช่นการใช้flirtในทางsexuality ที่มีแต่เพศหญิงเท่านั้นที่สามารถทำได้ เหมือนการยั่วยวนของผู้หญิงในโลกความเป็นจริง ที่ในแบบผู้ชายจะไม่เหมือนกัน

การมีempathy คือการที่เรามีจินตนาการ(imagination) เลยไปจากตัวเราเอง ว่าถ้าสมมติเราเป็นเขา เราจะรู้สึกอย่างไร เช่น เวลาCaleb เล่าเรื่องพ่อแม่ที่ตายไป วัยเด็ก บลาๆ เอวาก็จะแสดงสีหน้าเศร้าและพูดปลอบใจ

และการมี sensitivity ซึ่งก็ไม่ค่อยเอามาใช้ในเพศชายเหมือนกัน เช่น ร้องไห้เมื่อโดนNathanฉีกกระดาษที่ตั้งใจจะวาดให้Calebดู

การให้เอวามี sensitivity flirt empathyอย่างจงใจ ซึ่งเราไม่รู้ว่าเอวามีความรู้สึกจริงๆไหม อาจจะถูกตั้งโปรแกรมไว้ก็ได้ว่า เวลามีคนมาเล่าเรื่องเศร้าให้ฟัง เธอต้องแสดงสีหน้าแบบนี้ พูดแสดงempathyแบบนั้นนะ เป็นต้น ซึ่งการมีอยู่ของ3อย่างนี้ ล้วนแล้วแต่เกี่ยวพันกับประเด็นGenderของเพศหญิง เพราะconceptกลางๆไร้เพศ(Gender-less) อย่าง GenerosityและTrust ที่มันสามารถปรับใช้ได้ทั้ง2เพศ ไม่ได้อิงกับเพศใดเพศหนึ่ง และสามารถวัดความเป็นมนุษย์ได้เหมือนกัน หนังเรื่องนี้กลับไม่พูดถึงเลย 

ความใจกว้าง(Generosity) คือ การทำอะไรมากกว่าที่เราคิดว่าเราจะทำให้ และจะได้ความสัมพันธ์(Relationship)กลับมา เช่น ซื้อขนมมาให้เพื่อน 1 ซอง แต่เห็นเพื่อนมันนั่งอ่านหนังสือหนักเลยซื้อ 3ซองไปฝากแทน

ความเชื่อใจ/ไว้ใจ (Trust) คือ การทำอะไรน้อยกว่าที่ทำอยู่เพราะกลัวจะสูญเสียความไว้เนื้อเชื่อใจไป เช่น เราเชื่อใจว่าเพื่อนจะทำกิจการรุ่งแน่นอน พอมันรู้ว่าเราเชื่อใจมันมาก ๆ มันก็เลยเซฟไว้มากกว่าตอนแรกที่คิดว่าจะทุ่มหมดตัว

นอกจากนั้นconceptไร้เพศ ก็ไม่มีแสดงให้เห็นในตัวละครทั้ง4ในเรื่องด้วย 
 
สรุปคือเรื่องนี้เรามองว่าNathanซึ่งเป็นมนุษย์ แต่กลับไม่มีempathy (มันดูย้อนแย้งกับเอวา ที่เป็นหุ่นยนต์แต่แสดงempathy) เป็นอัจฉริยะ แต่ทำตัวเลวๆ ไม่สนใจความรู้สึกใคร ใช้อำนาจ มีความคิดชายเป็นใหญ่

ส่วนCaleb มีempathy sensitivity แต่ไม่มีsex appeal เป็นคนซื่อๆ ดูไร้เดียงสา นอกจากจะโดนNathanหลอกเอามาเป็นตัวทดลอง ยังโดนเอวาที่เป็นหุ่นยนต์หลอกใช้อีกต่างหาก ไม่มีpowerอะไร เป็นมนุษย์ปกติที่เห็นหุ่นยนต์รูปลักษณ์เพศตรงข้าม(ที่Nathan มันanalyzeจากการดูเว็บpornต่าง ๆ ของCalebแล้วเอามาประมวลผลออกเป็นรูปลักษณ์แบบนี้) คุยกัน แล้วก็ตกหลุมรัก

เคียวโกะซึ่งเปรียบเสมือนเพศหญิง ที่เชื่อฟังคำสั่งอย่างว่าง่าย และอยู่ใต้อำนาจของเพศชาย

เอวา เป็นAIที่ประสบความสำเร็จในการใช้คุณสมบัติของเพศหญิง หลอกล่อผู้ชายและออกมาได้ ซึ่งการที่ตอนจบมีความเป็นfeministสูง AIเพศหญิงหนีออกมาได้ Calebถูกขังไว้ในบ้าน Nathanถูกฆ่า เราคิดว่ามันmetaphor การพังทลายของการใช้อำนาจ conceptชายเป็นใหญ่ และแสดงให้เห็นถึง การกบฏ ไม่ยอมอยู่ภายใต้อำนาจของเพศชาย แม้เราจะไม่รู้ว่าจะใช่ความรู้สึกเอวาจริง ๆหรือเปล่าก็เถอะ


SHARE
Writer
Alchamease09
student
I just want to write something to relax myself.

Comments