JOKER (2019) วายร้ายผู้น่าสงสาร
*เปิดเผยเนื้อหาสำคัญของเรื่อง

สารภาพตามตรงว่าหลังจากหนังเรื่องนี้ดูจบ ความรู้สึกแรกที่เกิดขึ้นกับเราคือเรารู้สึกไม่ดีเอาเสียเลย เพราะหนังเรื่องนี้มีการใช้ความรุนแรงเยอะมาก รู้สึกอึดอัดอยู่ตลอดและสงสัยในความยุติธรรมในสังคมอย่างมากมาย แต่พอมานั่งนึกดีๆชีวิตของ JOKER มีอะไรหลายอย่างที่น่าสนใจ

ก่อนที่จะมาเป็น JOKER เขาเป็นคนธรรมดาที่นิสัยดีคนหนึ่งชื่อว่าอาเธอร์ อาเธอร์เป็นคนที่ทำงานที่ตัวเองรักแม้จะต้องปากกัดตีนถีบในสังคมที่มีความเหลื่อมล้ำสูง เขายังรักและดูแลแม่ของเขาทุกๆวัน และมักจะเป็นคนที่ยิ้มเหมือนมีความสุขเสมอเพราะแม่บอกกับเขาว่าเขาเกิดมาเพื่อสร้างเสียงหัวเราะให้กับผู้คน อาเธอร์มักจะ “Put On A Happy Face” เสมอแม้ในใจเขาจะรู้สึกแย่มากก็ตาม นอกจากนี้อาเธอร์เป็นโรคทางระบบประสาทที่หัวเราะไม่หยุดโดยไม่สัมพันธ์กับอารมณ์ (Pathological Laughing) ทำให้เขาไม่สามารถควบคุมการหัวเราะของตนเองได้และบางครั้งการหัวเราะออกมาในสถานการณ์ที่น่าอึดอัดทำให้เข้าถูกมองว่ากวนบาทา จึงทำให้ถูกเข้าใจผิดและถูกทำร้ายได้จากกลุ่มคนอันธพาลโดยที่บางครั้งเค้าไม่ได้มีโอกาสอธิบายด้วยซ้ำ อาเธอร์รู้สึกว่าเขาไร้ตัวตน ไม่มีใครสังเกตเห็นการมีอยู่ของเค้าเลย อาเธอร์เขียนลงในสมุดบันทึกประจำวันของตัวเองว่า " I just hope my death makes more cents than my life." บางทีความตายอาจจะมีความหมายมากกว่าการมีชีวิตอยู่เสียอีก (ซึ่งประโยคนี้เราคิดว่าในหนังตั้งใจเล่นคำ โดยการใช้คำว่า cents แทน sense ซึ่งอาจจะแทนได้ว่าตัวเขานั้นแทบจะไร้ค่าจริงๆ เหรียญสตางค์ยังมีค่ามากกว่าชีวิตฉันอีก) แต่ยังไงก็ตามเราคิดว่าแม้อาเธอร์จะพูดว่าเค้าไร้ค่ามาก โดนแก๊งอันธพาลรุมซ้อม แต่อาเธอร์ก็ยังมีชีวิตอยู่นั้นเป็นเพราะอะไรงั้นหรือ? เราคิดว่าเป็นเพราะอาเธอร์เองคิดว่าตัวเองยังมีความหมายต่อใครบางคนอยู่ นั่นก็คือแม่

ในเรื่องจะเห็นว่าแม่มีอิทธิพลกับอาเธอร์มาก แม่มักเรียกเขาว่า Happy เพราะไม่เคยเห็นอาเธอร์ร้องไห้เลย (แน่ล่ะสิเพราะอาเธอร์เป็นโรคควบคุมการหัวเราะไม่ได้) และมักจะบอกอาเธอร์เสมอว่าเขาเกิดมาเพื่อสร้างความสุขให้กับคนอื่น นั่นทำให้เขามีความฝันว่าอยากเป็น stand up comedian อาเธอร์ดูภูมิใจมากที่เขายังอยู่กับแม่ ดูแลแม่อย่างดีในฐานะลูกคนหนึ่งแม้ว่าคนอื่นๆอาจจะหัวเราะเขาในเรื่องนี้ อย่างไรก็ตามแม้ว่าแม่จะพูดว่าอาเธอร์สร้างความสุขให้คนอื่นแต่แม่มักรอจดหมายอย่างมีความหวังจากเวย์นทุกๆวัน รอความช่วยเหลือจากเวย์น พูดถึงเวย์นทุกๆวันจนเขาเองก็น่าจะเริ่มรู้สึกว่าตนเองมีค่าน้อยลงทุกวันๆ ด้วยเช่นกัน

จุดต่อมาที่ทำให้อาเธอร์รู้สึกแย่คือเมื่อไปหานักสังคมสงเคราะห์ก็พบว่าเธอไม่ได้ฟังอาเธอร์เลยทั้งๆที่อาเธอร์คอยบอกว่าเขามีแต่ความคิดแย่ๆตลอดเวลาและไม่มีความสุขเลย แถมยังแจ้งข่าวว่าต้องยุติการพูดคุยและรักษาอาเธอร์ไปเพราะถูกตัดงบการให้การรักษาลง การแจ้งข่าวร้ายอย่างกะทันหันและไม่ได้เตรียมใจทำให้อาเธอร์นิ่งไปเลย และเมื่ออาเธอร์ถามว่าแล้วผมจะพูดคุยและรับยาที่ไหน ก็ไร้คำตอบ แถมนักสังคมสงเคราะห์ยังพูดอีกว่า ไม่มีใครสนใจคนอย่างคุณหรอก แล้วก็ไม่มีใครสนใจคนอย่างฉันด้วยเหมือนกัน อาเธอร์เริ่มรู้สึกโดดเดี่ยวและไร้ค่ามากยิ่งไปอีก เพราะที่รับฟังและให้ความช่วยเหลือเพียงที่เดียวของเขาต้องหายไปเสียแล้ว

ชีวิตของอาเธอร์ก็งานเข้าไม่เว้นวัน ทั้งโดนรุมกระทืบ ทั้งโดนรังเกียจจากคนในสังคมจากการไม่เข้าใจในตัวโรคของเขา ทั้งตกงาน ถูกยุติการรักษา นอกจากนี้แม่ก็ทำให้อาเธอร์เข้าใจว่าเวย์นเป็นพ่อของตัวเอง แต่เมื่อไปพบเวย์น เค้าก็ได้รู้ว่าแม่ตัวเองเป็นโรคทางจิตเวช ที่หลงผิดและยังหลงตัวเองอีกด้วยและเขายังค้นพบอีกว่าเขาเป็นเด็กกำพร้าที่ถูกรับมาเลี้ยงในครอบครัวนรกที่มีพ่อที่ทารุณกรรมทั้งตัวแม่และอาเธอร์เองจนได้รับการบาดเจ็บที่สมอง ซึ่งอาจส่งผลต่อโรคหัวเราะไม่หยุดของเขาในเวลาต่อมา ตอนที่อาเธอร์รู้ความจริงว่าตนเองอยู่ในสังคมและครอบครัวที่ห่วยขนาดไหนมันถึงหล่อหลอมให้เขาเป็นแบบนี้ หลังจากนั้นสติก็คงขาดผึง ทั้งๆที่เขาต้องการการยอมรับและต้องการมีตัวตนสำหรับใครซักคนแต่เขากลับพบว่าคนที่เขาไว้ใจและรักมากที่สุดกลับเป็นผู้นำพาความโหดร้ายมาสู่ชีวิตเขา ถ้าเขาไม่ถูกรับเลี้ยง เขาคงไปเติบโตและมีชีวิตที่เป็นเด็กปกติและมีความสุขคนหนึ่ง สำหรับอาเธอร์แม่ไม่ใช่ความสุขและความหวังของเขาอีกต่อไปแล้ว

ชีวิตอันน่าเศร้าของอาเธอร์ยังไม่จบเพียงเท่านี้ คลิปวิดีโอเล่นตลกในคลับของอาเธอร์ได้ถูกเผยแพร่ในรายการที่เขาชื่นชอบ โดยคนที่เขานับถือเป็นไอดอลมาโดยตลอดทั้งชีวิต แต่เรื่องกลับตาลปัตรเมื่อ Murray Franklin ได้ใช้คลิปของอาเธอร์เป็นเครื่องมือในการล้อเลียนเพื่อเรียกเสียงหัวเราะจากผู้ชมและเรียกเขาว่า JOKER ในตอนนั้นอาเธอร์กลับรู้สึกอับอาย เหมือนถูกดับฝันยังไงอย่างนั้นเพราะ Murray พูดราวกับว่าเขาเป็นตัวตลกที่ไม่ได้เรื่องเอาเสียเลย แต่ผู้ชมกลับชอบคลิปของโจ๊กเกอร์ ไม่ใช่เพราะมุกตลกแต่เป็นเพราะมันเป็นเรื่องราวปมด้อย เป็นเรื่องราวชีวิตตลกร้ายของคนๆหนึ่ง อาเธอร์ถูกติดต่อให้ไปออกรายการและอาเธอร์ตั้งใจจะฆ่าตัวตายผ่านรายการนี้ แต่กลับพบว่าเขาไม่ได้รับโอกาสแม้แต่จะเล่นมุกใดๆของเขาเสียด้วยซ้ำแต่กลับถูกทำให้ขายหน้าอีกต่างหาก อาเธอร์รู้สึกโกรธและหมดหวังต่อสังคมและผู้คนที่เน่าเฟะ ผู้คนที่ไม่คิดคิดถึงผู้อื่นและเห็นแก่ตัวเอาแต่คิดเรื่องของตัวเอง ในรายการนั้น JOKER ได้พูดไปหมดแล้วว่าเขาเป็นคนที่ถูกละเลยขนาดที่ว่าถ้าตายบนถนนผู้คนคงเดินข้ามไป เข้าพูดราวกับว่าตัวเขาช่างไร้ค่าเหลือเกินต่อโลกใบนี้

สำหรับเรา JOKER ไม่ได้สนับสนุนให้คนแก้ปัญหาหรือใช้ความรุนแรงเพื่อมีตัวตน แต่ในหนังพยายามจะบอกเราว่าไม่มีใครเลวมาตั้งแต่แรก แต่มันมีเหตุผลเบื้องหลังมากมายที่ทำให้คนๆหนึ่งกลายเป็นคนเลวและเรียนรู้ที่จะใช้ความรุนแรงนั้นเพื่อการมีอยู่ของตนเอง หนังเรื่องนี้ทำให้เราเห็นว่าชีวิตของอาเธอร์เป็นผู้ถูกกระทำมามากมายนัก ตัวตนของอาเธอร์ถูกทำร้ายและแตกเป็นเสี่ยงๆจนสุดท้ายเขาก็ได้กลายเป็นวายร้ายแห่งเมือง Gotham ที่ฆ่าได้แม้แต่คนที่บริสุทธิ์ แต่แทนที่จะโกรธ เราพบว่ามันยังมีความรู้สึกเห็นใจอาเธอร์นะ 

เค้าเป็นคนน่ารักและเป็นคนดีคนหนึ่งของสังคม มาตลอด เพียงแต่มีอาการป่วยทางโรคที่ออกจะแปลกไปเสียหน่อยสำหรับสังคมที่ไม่ได้พยายามเข้าใจเค้าเอาเสียเลย
ว่าแต่ว่าอะไรคือผลตอบแทนของการเป็นคนดีของอาเธอร์หรอ ไม่มีเลยนะ การเป็นคนดีของอาเธอร์ การไม่ทำร้ายใครไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีใครทำร้ายคุณ อันธพาลพวกนั้นไม่ได้แค่ทำร้ายร่างกายแต่ทำร้ายชีวิตของเขาไปด้วยเช่นกัน แถมอันธพาลพวกนั้นก็ยังลอยหน้าลอยตาเพราะระบบสังคมที่มันหละหลวม คนจนถูกละเลย ถูกทอดทิ้งจนรู้สึกไร้ที่พึ่งและไร้ความหวังในชีวิต หนังเรื่องนี้ยิ่งตอกย้ำความสำคัญการให้ความช่วยเหลือทางจิตใจ ว่าเป็นสิ่งที่มีความสำคัญมาก ระบบการรักษาสิทธิต่างๆไม่ว่าจะเป็นสิทธิ์ 30 บาทหรือสิทธิ์ประกันสังคมไม่ควรหายไป เพราะมันสร้างความเหลื่อมล้ำให้เกิดขึ้นในสังคมมากขึ้นและแน่นอนว่าอาจส่งผลการรักษาผู้ป่วยโรคทางจิตเวชด้วยเช่นกัน เพราะเราไม่มีทางรู้เลยว่าบางคนโดดเดี่ยวและต้องการมีใครซักคนคอยรับฟัง ให้ความช่วยเหลือและผ่านความทุกข์และความยากลำบากไปด้วยกันกับเขามากแค่ไหน แทนที่จะถูกละเลยและทอดทิ้งจนทำให้รู้สึกไร้ที่ยึดเหนี่ยวทางใจมากเพียงนี้ หากมีใครสักคนคอยอยู่เคียงข้างและรับฟังก็คงไม่เกิดเหตุการณ์ที่น่าเศร้าเช่นนี้แน่นอน
SHARE
Writer
soengee
artist
มนุษย์ธรรมดาๆคนหนึ่ง ที่ชอบดูหนังและชอบเล่าผ่านตัวหนังสือ

Comments