กัศยปะ : พ่อทุกสถาบัน
ฉายานี้ไม่ได้มาเพราะโชคช่วย เพราะฤาษีผู้นี้เป็นพ่อของเหล่าเทพและอสูรทั้งหลายจริงๆครับ วันนี้ก็จะมาเล่าประวัติของเขา รวมไปถึงภรรยาและลูกๆของเขาว่ามีใครบ้าง

ก่อนอื่นก็ต้องเล่าที่มาของฤาษีผู้นี้เสียก่อน โดยที่กัศยปะถือเป็น 1 ใน “สัปตฤาษี” (คือ 7 ฤาษีรุ่นแรกของโลกที่เกิดจากหัวใจของพระพรหม เรียกได้อีกชื่อ มานัสบุตร แต่สัปตฤาษีทั้ง 7 นั้นมีใครบ้างจะแตกต่างกันในแต่ละคัมภีร์หรือปุราณะ) บางตำราบอกว่าเป็นบุตรชายของฤาษีมริจิกับนางกาลา สำหรับบทบาทในช่วงแรกนั้น กัศยปะถือได้ว่าเป็นผู้ประพันธ์ “กัศยปสังหิตา” ซึ่งนับเป็นส่วนของสังหิตาในคัมภีร์อายุรเวชของอินเดียโบราณ แต่บทบาทนี้ไม่ค่อยมีคนให้ความสำคัญมากนัก

เพราะบทบาทที่กัศยปะถูกพูดถึงมากที่สุดก็คือ การเป็น “พ่อ” ของเหล่าเทพและอสูรทั้งหลาย จนมีฉายากลายๆว่า “พ่อทุกสถาบัน” นั่นเองครับ โดยที่ในรามายณะระบุว่ากัศยปะแต่งงานกับลูกสาวของทักษะประชาบดี 8 คน แต่ในมหาภารตะและวิษณุปุราณะระบุว่าแต่งงานกับลูกสาวของทักษะ 13 คน โดยภรรยาทั้ง 13 มี อทิติ, ทิติ, ทนุ, อริสตา, กัทรุ, วินตา, สุรสา, ศุรภี, ทามระ, โกรธศา, อิระ, วิศวา และ มุนี ซึ่งการมีลูกของภรรยาแต่ละคนก็มักจะมาจากการขอพรจากกัศยปะนะครับ

ทีนี้ ก็จะพูดถึงภรรยาของกัศยปะที่ให้กำเนิดตัวละครสำคัญในเทพปกรณัมอินเดีย ซึ่งมีดังนี้

1. อทิติ : เป็นมารดาของเหล่าเทวดาทั้งหลาย ซึ่งจำนวนนั้นแปรไปตามแต่ละคัมภีร์ บ้างก็ว่า 7 คน บ้างก็ว่า 8 คน บ้างก็ว่า 12 คน แต่หลักๆแล้วนั้นลูกของอทิติก็จะมี วรุณเทพ, มิตรา, สุริยเทพ, จันทรเทพ, กามเทพ, อัคนีเทพ ฯลฯ และลูกชายคนสำคัญคือ “พระอินทร์” ผู้เป็นราชาของเหล่าเทพทั้งหลายนั่นเอง นอกจากนี้อทิติยังมีลูกชายเป็นอวตารของพระนารายณ์ ซึ่งเป็นพราหมณ์เตี้ยนามว่า “วามนะ” บางตำราก็ว่าเป็นมารดาของหนึ่งในอวตารของพระคเนศซึ่งมีนามว่า “ศรีมยุเรศวร”

2. ทิติ / ทนุ : เหตุผลที่ยกมาทั้งสองคนก็เพราะทั้งสองเป็นมารดาของเหล่าอสูร เพียงแต่ต่างเผ่ากันตามมารดา โดยที่ทิติเป็นมารดาของอสูรเผ่าไทตยะ โดยอสูรกลุ่มไทยตะที่มีชื่อเสียงคือ สองพี่น้อง “หิรัญยากษะ-หิรัญยักศิปุ” ซึ่งทั้งสองถูกพระนารายณ์อวตารมาสังหารทั้งสองคนในเวลาต่อมา ส่วนทนุนั้นเป็นมารดาของอสูรในกลุ่มทานพ ซึ่งเป็นอีกเผ่าหนึ่งแยกมาจากพวกไทตยะ ในฤคเวทกล่าวว่าทนุเป็นผู้กำเนิดวฤตาสูรซึ่งเป็นอสูรงูยักษ์ที่ลักขโมยน้ำจากโลกและสวรรค์จนพระอินทร์สังหารลงด้วยวัชระนั่นเอง

3. กัทรุ : ถ้ายังจำกันได้ในดราม่าครุฑ-นาคนะครับ กัทรุนั้นเป็นมารดาของเหล่านาคทั้งหลายนั่นเอง ซึ่งบางตำราก็บอกว่าหมายรวมถึงพระแม่มนัสสาผู้เป็นเทวีของเหล่านาค แต่เรื่องกำเนิดของพระแม่มนัสสานั้นบ้างก็ว่าไม่ได้เกิดเพาะพรของกัศยปะ แต่เกิดจากการที่กัทรุภาวนาต่อพระศิวะ (ซึ่งขอเวลาหาข้อมูลเกี่ยวกับมนัสสาอีกหน่อย เดี๋ยวจะมาเล่าให้ได้อ่านกัน) ซึ่งเหล่านาคถือเป็นศัตรูคู่อาฆาตของครุฑ ซึ่งก็ถือว่าเป็นลูกที่มีพ่อคนเดียวกันแท้ๆ

4. วินตา : แน่นอนว่าถ้าพูดถึงกัทรุแล้ว ก็จะไม่พูดถึงวินตาไม่ได้ เพราะสองคนนี้เขม่นกันตั้งแต่ยังไม่มีลูกกันแล้ว โดยที่วินตานั้นมีลูกเพียง 2 คน คือ อรุณผู้เป็นสารถีให้สุริยเทพ และลูกชายคนสำคัญที่เป็นไม้เบื่อไม้เมาของเหล่านาค ซึ่งก็คือ “ครุฑ” นั่นเอง ซึ่งเรื่องราวความขัดแย้งของแม่ลูกทั้งสองสายพันธุ์นั้นเคยเล่าไปแล้ว จะไม่ขอเล่าซ้ำอีกนะครับ

มีบางตำนานก็บอกว่า กัศยปะก็มีนางโคสุรภี (แม่โคสารพัดนึก) เป็นภรรยาด้วย! เรื่องก็คือพระศิวะต้องการพาหนะที่เป็นโคตัวผู้ จึงให้กัศยปะแปลงเป็นวัวแล้วไปโซเดมาคอมกับแม่โคสุรภี จนให้กำเนิดโคตัวผู้นามว่า “นนทิ” ซึ่งต่อมาพระศิวะก็รับไปเป็นพาหนะ เห็นมั้ยล่ะครับว่ากัศยปะของเราเป็นพ่อทุกสถาบันจริงๆ!

เอาจริงๆแล้ว กัศยปะนั้นไม่ค่อยมีบทบาทเท่าไหร่ในเทพปกรณัมอินเดียนะครับ เพราะบทบาทเด่นๆ เช่นเรื่องความขัดแย้งเอยอะไรเอยไปอยู่ที่ภรรยา (อทิติ vs ทิติ / ทนุ, วินตา vs กัทรุ) รวมไปถึงลูกๆของตน (เทพ vs อสูร, ครุฑ vs นาค) เสียมากกว่า แต่ก็นั่นแหละ ถ้าไม่มีบิดาผู้ให้กำเนิดลูกๆเผ่าต่างๆแล้ว เรื่องราวอันน่าสนุกในเทพปกรณัมอินเดียก็คงหายไปเยอะเลยทีเดียวล่ะครับ
SHARE
Writer
BenzKaweewut
Storyteller
ไม่ถนัดเล่าเรื่องตัวเอง ถนัดเล่าเรื่องอื่นมากกว่า #เล่าไปเรื่อยวรรณคดีอินเดีย

Comments