การทำสารคดีคือการปฎิบัติธรรมอย่างหนึ่ง
อยากจะบันทึกอะไรที่มีคุณค่าเก็บไว้หน่อย เกี่ยวกับการทำงานสารคดี

1.
รู้สึกว่าเรียนจบค่ายสารคดีนี่น่าจะไปเป็นนักข่าวได้เลยอ่ะ ได้รู้แล้วว่าการทำสารคดีซักเรื่องมันเรียกร้องอะไรเยอะมากในแง่ของทักษะ และการเขียนที่เคยคิดว่าใหญ่โต ตอนนี้มันกลายเป็นองค์ประกอบแค่ครึ่งเดียวในการทำสารคดีซักชิ้น
.
.
2.
การเขียนเราว่าหาคนเขียนเก่งได้ไม่ยาก แต่การเขียนสารคดีซักเรื่องเราว่างานเกิน 90% มันเป็นเรื่องของการคิด การหาประเด็น การวางโครงเรื่อง การสัมภาษณ์ ยกตัวอย่างการสัมภาษณ์

แทบไม่มีทางที่คุณจะเป็นคนทำสารคดีได้เก่งทุกแนว คุณทำได้นั่นแหละ แต่ต้องการการฝึกฝนและหาความรู้เพิ่ม ยกตัวอย่างง่ายๆ ถ้าคุณไม่มีความรู้เกี่ยวกับธุรกิจเลย คุณจะสามารถไปถาม startup ที่คุณสนใจได้ไหมว่า "value proposition หรือ why ของธุรกิจคุณคืออะไร"
.
.
3.
คุณอาจจะรู้เยอะ มีมุมมองกว้างขวาง แต่สุดท้ายคุณก็ต้อง กะ ขนาดของเรื่องที่เหมาะสมให้พอดีกับแหล่งข่าวที่คุณลงไปสัมผัส ถ้าเรื่องที่คุณอยากจะสื่อใหญ่กว่าบทสัมภาษณ์ ใหญ่กว่าสิ่งที่เราลงไปเก็บ ...สารคดีชิ้นจะเริ่มมีความชี้นำและกลายเป็นบทความ เพราะคุณจะถมที่ว่างงานชิ้นนั้นด้วยทัศนคติของคุณเอง 

การจัดสมดุลระหว่าง สัมภาษณ์ สัมผัส และค้นคว้า เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้
.
.
4.
ถ้าจะฝันหวานเป็นศิลปินเดี่ยว โซโล่ทำงานคนเดียวไม่ต้องพบปะคน อย่าคิดมาเป็นนักสารคดี แม้คุณอาจเป็น introvert แต่คุณสามารถเป็น introvert นักสัมภาษณ์ที่่่มีคำถามที่ลุ่มลึกและใจเย็นได้
.
.
5.
ความใจกว้างไม่ใช่ทางเลือกแต่เป็นสิ่งที่ต้องทำ

คนชอบตัดสินทำงานสารคดีไม่ได้ งานสารคดีทุกชิ้นคือการปลอกลอกอีโก้ของตัวผู้ทำอย่างหลีกไม่ได้ คุณจำเป็นที่จะยอม 'ถูกกลืน' ไปกับสภาพแวดล้อมเมื่อลงพื้นที่ เมื่อออกจากห้วงความฝันที่ไร้ตัวตนตรงนั้นมาแล้วจึงค่อยอนุญาตตัวเองให้ตกผลึกในสิ่งที่ได้ไปสัมผัสมา แต่แล้วสุดท้ายธรรมชาติของานสารคดีก็จะไม่ยอมให้คุณตัดสินสิ่งเหล่านั้น มันยอมให้สมองของคุณได้เป็นเพียงทางผ่านของเรื่องราว

การลงพื้นที่บางแห่งเพื่อพบว่ามันสูญเปล่าเพราะสิ่งที่คิดไว้ไม่ตรงกับความจริงเป็นเรื่องปกติ แต่คุณสามารถเลือกได้ว่าจะมองไปเห็นความว่างหรือเปิดใจมองหาประเด็นใหม่ เป็นเรื่องที่คุณก็ไม่ได้เตรียมใจมาก่อน
.
.
6.
มีบางห้วงที่คิดไปว่า คนทำสารคดีในลักษณะนี้ (ทุกวันนี้มันก็มีหลายแบบแต่หัวใจมันก็คงเดิม) คือลงไปสัมผัสและออกมาถ่ายทอด เป็นการปฎิบัติธรรมอย่างหนึ่ง ตัวคุณจะเล็กลง ปัญหาไร้สาระของตัวคุณจะหายไป เมื่อได้เห็นความเป็นจริงของสังคมที่มีปัญหาและความท้าทายอีกมากมาย
SHARE
Writer
Nui_Napat
so many role to play
ใกล้เรียนจบแล้ว กำลังแสวงหาโอกาสและคุณค่าของสิ่งที่ทำอยู่และกำลังจะทำต่อไป (ปัจจุบันเรียนจบ รับปริญญามา 2 ปี 8 เดือนแล้ว)

Comments