เมื่อมีความคิดที่จะตาย แต่ใจไม่ได้รู้สึกอยากตาย
Client : ฉันมีความคิดว่าอยากตาย แต่ก็ไม่ได้รู้สึกอยากตาย. ฉันสับสนกับตัวเองมาก
Counselor : ผมมองว่าสิ่งที่คุณคิดมีนัยแฝงอยู่ จุดเริ่มต้นของการปรึกษาในครั้งนี้ อาจจะต้องเริ่มทำความเข้าใจนัยแฝงของความคิดว่าอยากตาย
ความคิด และ ความรู้สึก
นับเป็นพฤติกรรมอย่างหนึ่งของมนุษย์
ผมมีความเชื่อพฤติกรรมของมนุษย์ที่สาเหตุเสมอ
เมื่อความคิดและความรู้สึกเกิดความขัดแย้งซึ่งกันและการ
หน้าที่ของนักจิตวิทยาการปรึกษาคือการลงไปค้นหาสาเหตุ
และถ่ายทอดความเข้าใจต่อสาเหตุนั้นให้ผู้รับการปรึกษารับทราบ 
ข้อความข้างตนเป็นการสนทนาในช่วงต้นชั่วโมงปรึกษาระหว่างผมกับผู้รับบริการรายหนึ่ง 
ผู้รับบริการท่านนี้มาพบผมด้วยความต้องการที่จะเข้าใจตนเอง เขาเล่าว่าตัวเองมีความคิดอยากตายวนเวียนอยู่ในหัวเหลายต่อหลายครั้งในรอบวัน แต่ในใจของเขากลับไม่มีความรู้สึกอยากตายเลยแม้แต่น้อย

ผมมีความเชื่อว่า ทุกพฤติกรรม ทุกความคิด ทุกอารมณ์และทุุกความรู้สึกของมนุษย์นั้นมีสาเหตุในตัวของมันเอง ไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นโดยไร้ซึ่งสาเหตุ ส่วนจะสามารถค้นพบสาเหตุนั้นได้หรือไม่นั้น ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ต้องลองค้นหากันเสียก่อน
 

สิ่งที่ผมทำคือการเข้าไปค้นหาว่า ความคิดอยากตายนี้มาจากไหน และความรู้สึกที่ไม่ได้อยากตายเกิดขึ้นได้อย่างไร และถ่ายทอดข้อเท็จจริงตรงนี้ให้กับผู้รับบริการท่านนี้ทราบ
เมื่อได้สนทนากันมากพอผมและผู้รับบริการต่างเห็นตรงกันว่าความรู้สึกที่ไม่อยากตายนั้นเป็นของจริง เขาไม่ได้อยากตายเลย แต่จู่ ๆ ก็เกิดความคิดอยากตายขึ้นมา เมื่อความคิดในหัวขัดแย้งต่อความรู้สึกในใจ จึงสร้างความสับสนในการใช้ชีวิต
การสนทนายังคงดำเนินต่อไปเพื่อค้นหาว่าความคิดอยากตายนั้นเกิดขึ้นมาได้อย่างไร
ท้ายที่สุด ผมและผู้รับบริการก็เดินทางมาพบต้นตอดังกล่าว
ทุกสิ่งทุกอย่างนั้นสะสมมานานเหลือเกินตั้งแต่ในวัยเด็ก 
ชีวิตของเขาขาดการชื่นชม ขาดความยินดี ขาดความรัก เมื่อสิ่งที่ควรได้ไม่เคยได้ สิ่งที่ต้องการกลับไม่เคยมี ภาวะการขาดถูกสะสมไว้นาน จนวันหนึ่งเขารู้สึกว่าตนเองไม่ได้มีความสำคัญอะไร ชีวิตที่เขามีนั้นไม่ได้มีคุณค่าใด ๆ เลย

เขาจึงคิดเอาเองว่า "ถ้าอยู่ไปแบบไร้ค่า งั้นตายเลยดีไหม"
ผมถ่ายทอดความเข้าใจนี้ให้กับผู้รับบริการรับทราบ
เขายืนยันกับผมว่าสิ่งที่ผมเข้าใจเป็นเรื่องจริง
เขาเองไม่ได้ตระหนักถึงความรู้สึกภายในเลยว่า 'ชีวิตของตนไร้ค่า' เขายอมรับว่าเขามีความเชื่อแบบนั้นจริง ๆ ความเชื่อที่ว่า ถ้าต้องอยู่แบบไร้ค่า ก็ขอตายซะดีกว่า

ผมจึงถามเขาต่อไปว่า "คุณได้ไอเดียนี้มาจากไหน"
เขาตอบกลับผมอย่างรวดเร็วว่า จำมาจากหนังเรื่องหนึ่ง เขาชอบหนังเรื่องนี้มาก และรู้สึกว่าไอเดียนี้ที่หนังนำเสนอนั้นจริงมาก

ผมยิ้มรับกับคำตอบนั้น เขาเงียบไปซักพัก และไม่นานเคยก็เงยหน้ามาจ้องตาผมและยิ้มให้กับผม
ผมจึงถามเขาว่า "ตอนนี้ผมว่าคุณเข้าใจตนเองมากขึ้นนะ คุณยังอยากจะใช้ไอเดียจากหนังที่คุณชื่นชอบอยู่หรือเปล่าครับ"
เขาตอบกลับมาว่า "ไม่แล้วครับ ผมยอมรับนะว่าชอบไอเดียของหนังเรื่องนี้มาก แต่ผมไม่ได้ต้องการที่จะใช้ชีวิตแบบหนังเรื่องนี้เลย ผมต้องการใช้ชีวิตอีกแบบครับ"

ครับผม. งั้นครั้งหน้า เรามาคุยกันดีไหมครับว่า คุณอยากใช้ชีวิตแบบไหน แล้วเราจะสามารถใช้ชีวิตแบบที่ต้องการได้มากน้อยแค่ไหน....ผมตั้งคำถามทิ้งท้ายเอาไว้ในช่วงท้ายของชั่วโมงปรึกษา พร้อมกับขอนัดหมายเพิ่มอีกครั้ง


สิ่งที่ผมต้องการจะสื่อสารก็คือว่า 
ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนมีนัยแฝงหรือความหมายที่ซ้อนเร้นอยู่ในตัวของมันเอง การที่จะเข้าใจความหมายนั้นหรือไม่ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งก็จริง

แต่หากคุณอยากจะเข้าใจความหมายนั้น คุณก็ต้องมองสิ่งทีเ่กิดขึ้นอย่างตรงไปตรงมา โดยที่ตัวคุณเองก็ไม่ตัดสินหรือตีตราตัวเองว่า สิ่งที่คุณคิดนั้นแย่ สิ่งที่คุณรู้สึกนั้นไม่ดี หรือปักใจเชื่อโดยง่ายว่าที่คิดไว้นั้นถูกแล้ว มันดีแล้วล่ะ

หลายต่อหลายครั้งที่ประสบการณ์ทำงานของผมยืนยันว่า การไม่ตัดสินตีตรา การมองสิ่งที่เกิดขึ้นตรงหน้าอย่างตรงไปตรงมา จะทำให้เราเข้าใจสิ่งเหล่านั้นได้ชัดเจนขึ้น
ผมไม่เพียงแต่รับฟัง และพยายามทำความเข้าใจสิ่งต่าง ๆ จากผู้รับบริการโดยที่ไม่ตัดสินตีตรา.....แต่ยังตั้งคำถามและชักชวนให้ผู้บริการทบททวนตนเองว่า "คุณมองตัวเองอย่างไร"

คุณได้ตัดสินตัวเองไปบ้างหรือเปล่า
คุณได้นิยามอะไรให้ตัวเองไปบ้างไหม
คำถามเหล่านี้ไม่ได้ชี้ผิดชี้ถูก
แต่เป็นคำถามเพื่อทบทวนการกระทำของตนเองเพื่อที่เราจะได้เข้าใจตนเองมากขึ้น 

ผมมีความเชื่อว่าคำนิยามใด ๆ ต่อตนเองก็สำคัญนะ เพราะมันบ่งบอกได้ว่าเราเป็นคนอย่างไร แต่คำนิยามนั้นจะไร้คุณค่าทันที ถ้าคุณไม่ได้รู้จักตนเองดีพอว่าแท้จริงแล้วคุณเป็นคนอย่างไร
เมื่อรู้จักตัวเองมากพอ เราก็จะบอกได้ว่าเราเป็นคนอย่างไร
สุดท้ายท้ายที่สุด จะมีคำนิยามหรือไม่มี การเป็นตัวของเองก็ไม่ได้สูญหายไปจากใจเรา เพราะเราชัดเจนต่อตัวเองว่า "ฉันเป็นใคร และ ฉันเป็นคนอย่างไร"

อ่านบทความใหม่ ๆ ก่อนใครได้ที่
FB : Trust.นักจิตวิทยาการปรึกษา
สอบถามเรื่องสุขภาพจิต ปรึกษาปัญหาชีวิต
Line ID : trust.counseling
Tel : 064-972-1915
SHARE
Writer
Wanchalrem
นักจิตวิทยาการปรึกษา
อธิบายชีวิตผ่านมุมมองจิตวิทยาการปรึกษา : รับปรึกษาปัญหาชีวิตผ่านกระบวนการปรึกษาเชิงจิตวิทยา

Comments