"การหยุดบินพร้อมกัน 400 เที่ยวบินโดยที่ไม่มีการแจ้งเตือน!.."

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อคืนวันเสาร์ที่ผ่านมา กระทบการเดินทางของผู้โดยสารในสหรัฐอเมริกาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ผลกระทบของมันสั่นสะเทือนวงการบินเทียบเท่าการ
หยุดบินของ Boeing 737 Max 8 เลยทีเดียว

แล้วมันเกิดอะไรขึ้น..??

มันเกิดจากปัญหาของระบบ ADS-B ของเครื่องบินครับ

....แล้ว ADS-B ที่ว่านี่คืออะไรครับ??

ต้องย้อนไปเล่าถึงระบบนำร่องหรือ Navigation
ของเครื่องบินก่อนครับ

เคยสงสัยไหมครับว่าเครื่องบิน บินจากที่หนึ่งไปยังอีกที่ซึ่งอยู่ห่างไกลเป็นร้อยเป็นพันไมล์ได้อย่างไร

ระบบนำทางเครื่องบินมีวิวัฒนาการ
ตั้งแต่มนุษย์รู้จักที่จะสร้างเครื่องบินขึ้นมา

ในยุคแรกนักบินนำแผนที่มากางแล้วกำหนดตำแหน่งที่เขาอยากจะบินไป โดยการใช้เข็มทิศหรือศึกษาลักษณะภูมิประเทศ เช่นต้นไม้,ถนน,ภูเขาและใช้จุดสังเกตเหล่านั้นนำทาง

ยุคต่อมาเริ่มมีการการใช้สัญญาณวิทยุ
โดยมีสถานีส่งที่ภาคพื้น แล้วมีเครื่องรับอยู่บนเครื่องบิน ยกตัวอย่างเช่นสถานนี VOR Station
ที่ส่งสัญญาณในย่านความถี่ 108 ถึง 117.95 MHz
โดยส่งทิศทางที่เรียกว่า VOR bearing

นักบิน จะบินเข้าหรือออกจากสถานีวิทยุ
ด้วยทิศทางที่เรียกว่า Radial (0-360°)

การบินลักษณะนี้ยังมีความแม่นยำไม่มากนัก

อีกทั้งหากต้องการเดินทางระยะที่ไกลๆก็ต้องติดตั้งสถานีภาคพื้นจำนวนมากมายมหาศาล ต้องใช้เงินลงทุนมูลค่าเท่าไหร่ลองคิดคำนวณดูนะครับ

หลังจากนั้นจึงมีการคิดค้นระบบนำทางด้วยตัวเอง
หรือเรียกว่า IRS หรือ Inertial Reference System

อุปกรณ์ตัวนี้มี gyroscopes และ electronic tracking เป็นอุปกรณ์คำนวณทิศทางระยะทางและตำแหน่ง โดยการใช้ความเร่ง acceleration และ deceleration ของเครื่องบิน เพื่อกำหนดตำแหน่ง latitude และ longitude ที่ค่อนข้างแม่นยำบนระนาบของโลกสมมติ

แต่เนื่องจากเป็นการสมมติและรับข้อมูลจากอุปกรณ์ที่ติดตั้งภายในเครื่องบินเท่านั้นความผิดพลาดจึงเกิดขึ้นได้

เมื่อเทคโนโลยีพัฒนาและทันสมัยขึ้น มนุษย์ได้ส่งดาวเทียมขึ้นไปโคจรรอบโลก
จึงเริ่มมีการใช้สัญญาณดาวเทียมเพื่อการนำทางขึ้น

ทำให้เราสามารถเดินทางไปที่ไหนก็ได้ในโลกนี้
โดยที่ไม่จำเป็นต้องมีสถานีส่งสัญญาณวิทยุเหมือนเช่นแต่ก่อนและอีกทั้งความแม่นยำก็เพิ่มขึ้นมากอีกด้วย

การใช้ระบบกำหนดตำแหน่งด้วยตัวเอง IRS ร่วมกับการกำหนดตำแหน่งโดยใช้ดาวเทียม( GPS หรือ GNSS ) เป็นระบบที่ใช้ในปัจจุบันและมีความเที่ยงตรงแม่นยำที่สุด

มันเที่ยงตรงถึงขนาดนำเครื่องลงบนรันเวย์ที่มีความกว้างเพียง 45 ถึง 60 เมตรได้เลย

การเดินทางในอากาศที่มีการสร้างเส้นทางหรือถนนสมมุติเกิดขึ้นมากมาย การใช้ประโยชน์ของสัญญาณดาวเทียม โดยเฉพาะในถิ่นทุรกันดารที่ไม่สามารถจัดสร้างสถานีส่งสัญญาณสื่อสารได้ ก็ยังสามารถสร้างเส้นทางการบินได้อย่างครอบคลุม

แต่การนำร่องหรือ NAVIGATION อย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับการบินในปัจจุบัน

ด้วยจำนวนเครื่องบินที่มหาศาล
จำเป็นต้องมีการติดต่อสื่อสารระบุตำแหน่งของเครื่องบินที่บินอยู่บนถนนสมมุติบนฟ้าด้วยเพื่อความปลอดภัย

จึงเป็นที่มาของ 3 เสาหลักการเดินอากาศ คือ
Navigation การนำทาง
Communication การติดต่อสื่อสาร
Surveillance การระบุตำแหน่งของเครื่องบิน
หรือ CNS

ADS-B (Automatic Dependent Surveillance Broadcast) นี่แหละครับที่จะมาระบุตำแหน่งของเครื่องบินให้ปรากฏบนจอของศูนย์ควบคุม

เมื่อก่อนถ้าเราอยากทราบตำแหน่งของเครื่องบิน
เราต้องใช้สัญญาณเรดาร์

ซึ่งจำเป็นจะต้องสร้างสถานีภาคพื้นเช่นเดียวกับสถานี VOR ส่งสัญญาณไปกระทบกับวัตถุที่เป็นเครื่องบินและรับสัญญาณกลับมายังจอแสดงผล แต่ปัจจุบันมันถูกแทนที่ด้วยระบบ ADS-B ซึ่งแสดงตำแหน่งจากสัญญาณดาวเทียมที่โคจรอยู่รอบโลกจำนวนหลายดวง แล้วส่งสัญญาณกลับไปยังสถานีภาคพื้นที่ทำหน้าที่เพียงรับข้อมูลจึงทำให้การติดตั้งสถานีภาคพื้นแบบนี้ประหยัดและง่าย,ใช้เงินจำนวนน้อยลงมาก

ที่นี้เนื่องจากเครื่องบินมันขึ้นตรงกับสัญญาณ GPS ชื่อก็บอกอยู่แล้วนะครับว่ามัน Dependent

ถ้าสัญญาณ GPS มีปัญหาระบบนี้ก็จะมีปัญหาเช่นกัน
อาจจะระบุตำแหน่งคลาดเคลื่อน
FAA ระบุว่าเครื่องบินลำใดที่ไม่มี ADS-B ติดตั้งหรือมีแต่เสีย จำเป็นต้องบินที่ความสูงต่ำกว่า 28,000 ฟุต
เพราะมันส่งผลต่อความปลอดภัย

เนื่องจากระบบ ADS-B ปัจจุบันนอกจากนำมาใช้ในการระบุตำแหน่งของเครื่องบินแล้วยังมาใช้ในระบบป้องกันการชนของเครื่องบินในอากาศอีกด้วย

นี่จึงเป็นที่มาของความโกลาหลครั้งใหญ่เมื่อคืนวันเสาร์ต่อเนื่องวันอาทิตย์ที่ผ่านมา

เนื่องจากระบบ ADS-B ล่มนั่นเอง....

แน่นอนครับเครื่องบินยังคงนำร่องได้โดยสถานีวิทยุภาคพื้นที่ยังคงมีเหลืออยู่

แต่ระบุตำแหน่งเครื่องบินจะเริ่มมีปัญหาทันที เนื่องจากสถานีเรดาร์ ที่มีอยู่ในสหรัฐอเมริกา ไม่ครอบคลุมกับจำนวนเครื่องบินที่มีจำนวนมหาศาลและพื้นที่ที่กว้างใหญ่

พอเห็นภาพ การควบคุม การนำร่องการเดินทางในการบินปัจจุบันรวมทั้งวิวัฒนาการ ในการนำทางของการเดินทางด้วยเครื่องบินตั้งแต่อดีตแล้วใช่ไหมครับ

ว่ากันว่าอีกไม่นาน การใช้สัญญาณวิทยุกับการนำทางเครื่องบินรวมทั้งการใช้สัญญาณวิทยุในการตรวจจับวัตถุหรือที่เราเรียกว่า Radar จะเหลือแค่การใช้ในวงการทหารเท่านั้น

ในขณะที่ดาวเทียมจะเพิ่มความเกี่ยวข้องกับชีวิตเรามากขึ้นมากขึ้นทุกวัน ทุกวันนี้มันก็แทบจะเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตของเราแล้ว

ไม่เชื่อลองหยิบโทรศัพท์มือถือคุณขึ้นมาสิครับ
สักพักการเชื่อมต่อระหว่างคุณกับดาวเทียมก็จะเริ่มขึ้นทันที
SHARE
Written in this book
Aviation inspiration
Writer
CaptainMhee
Storyteller
ร้อยเรียงเรื่องเล่าระหว่างทาง......ของชีวิต

Comments