งานอดิเรกคืออะไร (2)
ผมพยายามทำความเข้าใจคำว่า “งานอดิเรก” จากพจนานุกรมเล่มต่างๆ และแยกแยะองค์ประกอบได้แก่ 1) เป็นกิจกรรมที่ทำยามว่าง 2) ทำแล้วเพลิดเพลิน 3) ทำบ่อย ทำซ้ำ 4) ไม่ใช่เพื่อการเลี้ยงชีพ (ดูบทความก่อนหน้านี้) แต่องค์ประกอบดังกล่าวก็ยังไม่สามารถแยกการดูทีวี การไถเฟซบุ๊ก หรือการนอนกลางวันได้ เพราะกิจกรรมทั้งสามอย่าง ขาดความเป็น “งาน” หรือการลงมือทำอย่างมีจุดมุ่งหมาย ดังนั้น การให้ความหมายของคำว่างานอดิเรกจากพจนานุกรมอย่างเดียว (แต่หลายเล่มนะ) น่าจะไม่เวิร์ค

ผมจึงแวะเข้าไปดูวิกิพีเดีย เลยได้องค์ประกอบอีกข้อหนึ่งที่ช่วยแยกงานอดิเรกออกจากการพักผ่อน ได้ นั่นคือองค์ประกอบข้อ 5) ผู้ทำงานอดิเรกแล้วจะมีทักษะหรือความรู้ที่เกี่ยวข้องเพิ่มมากขึ้น (Participation in hobbies encourages acquiring substantial skills and knowledge in that area) องค์ประกอบข้อนี้ช่วยแยก “การไถเฟซบุ๊ก” ไปเรื่อยๆ ออกจาก “กิจกรรมการสะสมข่าวปลอมในเฟซบุ๊ก” ได้

และจากการค้นหาคำว่า “Hobby” ในฐานข้อมูลวารสารออนไลน์ ผมยังพบปรากฏการณ์หนึ่งคือ คนใช้คำว่า Hobby เป็นคำสำคัญในบทความวิชาการไม่มากนัก แต่ยังใช้คำอื่นๆ ที่คล้ายกันเช่น Leisure (เวลาว่าง – คำนี้มีคนใช้บ่อย) Creative activities (กิจกรรมสร้างสรรค์) และ Interest (ความสนใจ)

สิ่งที่น่าสังกตคือ “เวลา” ในคำว่า Leisure แตกต่างจาก free time ตรงที่ เวลาของ Leisure นั้นเอาไว้ทำสิ่งที่เพลิดเพลินด้วย การทำอะไรในเวลาว่างนี้ จึงมีแนวโน้มเป็นงานอดิเรก ขณะที่ free time หมายถึงตัวเวลาว่างเฉยๆ

ในสารานุกรม ยังบอกว่า มีคนแบ่งประเภทของการทำสิ่งเพลิดเพลินในเวลาว่างออกเป็น 3 แบบ คือ

1) เวลาว่างที่ใช้ผ่อนคลายแบบเรื่อยๆ (causal leisure) เช่น การดู Netflix ไถเฟซบุ๊กไปเรื่อยๆ นอนกลางวัน อยู่ในข่ายนี้

2) เวลาว่างที่ใช้ทำสิ่งที่สนใจจริงจัง (serious leisure) การจัด Podcast วาดภาพเมือง การสะสมแร่แบบแฮงค์ใน Breaking Bad หรือการสร้างสนามรบจำลองของแฟรงค์ อันเดอร์วูด ใน House of Card อยู่ในข่ายนี้

3) เวลาว่างที่เอาไว้ทำโครงการที่เสร็จเป็นช้ินๆ (project-based leisure) เช่น การทำหุ่นยนต์ (ที่ไม่ใช่ส่งงานอาจารย์) การทำสารคดี อยู่ในข่ายนี้
ดังนั้น serious leisure จึงน่าจะเป็นไวพจน์ ของ hobby นั่นเอง

คำถามทิ้งท้ายให้คิดต่อ: งานอาสาสมัคร การออกกำลังกาย การปฏิบัติธรรม การเล่นโยคะ เป็นงานอดิเรกหรือไม่ เพราะเหตุใด

เอกสารอ้างอิง
https://en.wikipedia.org/wiki/Hobby

SHARE
Writer
Ekkapop
Freelancer
A writer who write his writing.

Comments