ความเป็นมาของมนุษยชาติ (5) : หน้าแรกของประวัติศาสตร์

มนุษย์ผู้ชาญฉลาดเริ่มตั้งรกรากเป็นหลักแหล่งตามพื้นที่ลุ่มแม่น้ำเมื่อลำหนึ่งปีก่อน พวกเขาเริ่มมีสังคมที่ใหญ่ขึ้น ทำให้การจัดการบริหารจำเป็นต้องปรับปรุง ผลผลิตที่มากขึ้นนั้นทำให้พวกเขาต้องประดิษฐ์เกวียน เพื่อทุ่นแรงเวลาเคลื่อนย้าย สัตว์อย่างลาถูกใช้เป็นแรงงาน เริ่มมีการจัดระเบียบและแบ่งชนชั้นเพื่อการปกครอง เริ่มสร้างกฎหมายและเงินตรา และเริ่มมีการควบรวมดินแดนเป็นปึกแผ่นเดียวกัน

อารยธรรมแรกที่เริ่มประดิษฐ์ตัวอักษรขึ้น คือเมโสโปเตเมียราวสามปีก่อนคริสตกาล ตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำไทกริส-ยูเฟติด ปัจจุบันคือดินแดนของประเทศอีรัก

อะไรเป็นเหตุที่ทำให้ต้องประดิษฐ์ตัวอักษร? แล้วตัวอักษรทำให้เกิดอะไรขึ้นตามมา?

วิวัฒนาการทำให้สมองของมนุษย์ผู้ชายฉลาดเป็นเลิศก็จริง พวกเขาทำได้หลายหลายอย่างอย่างที่สัตว์หรือมนุษย์สายพันธุ์อื่นทำไม่ได้ แต่มันก็มีขีดจำกัด เพราะความจุของสมองนั้นมีจำกัด

คุณสามารถบวกเลขหลักเดียวกันได้ภายใน 1 วินาที แต่ถ้าเป็นสมการสองตัวแปรก็จะเริ่มสับสน หรือไม่คุณอาจจะจำบทเพลงหรือโครงกลอนได้ขึ้นใจ แต่ถ้าเป็นประมวลกฎหมายทั้งหมดล่ะคุณจะจำได้ไหม ข้อมูลอาจล้นสมอง และคนบางคนอาจจำได้ แต่เมื่อคุณตายไปสมองก็ตายตาม ไปด้วย ข้อมูลในสมองก็ย่อมสูญสลายไป การเขียนเกิดขึ้นเพื่อจัดการปัญหาเหล่านี้ และยังทำให้กฎหมายและคัมภีร์ศาสนาเกิดขึ้นตามมาอีกด้วย

ตัวอักษรชนิดแรกที่เกิดขึ้นในอารยธรรมเมโสโปเตเมีย เรียกว่าคูนิฟอร์ม หรือตัวอักษรรูปลิ่ม เป็นตัวอักษรภาพใช้แทนสิ่งต่างๆ และยังมีตัวเลขอีกด้วย มันถูกทำขึ้นจากแผ่นดินเหนียว จากนั้นสลักตัวอักษรลงไปตอนยังไม่แข็งด้วยลิ่ม จึงเป็นที่มาของชื่ออักษรูปลิ่ม

แผ่นดินเหนียวอันเป็นบันทึกที่เก่าแก่ที่สุดของมนุษยชาติ ไม่ใช่บทกวีลึกซึ้งหรือปรัชญาลึกล้ำ แต่เป็นเพียงบันทึกการค้าขายข้าวบาเล่เท่านั้น เป็นเรื่องของการจ่ายภาษีและหนี้สิน

ทำให้เห็นว่าห้าถึงหกพันปีก่อน มนุษย์ผู้ชาญฉลาดนั้นเริ่มมีการศึกษาและเระบบราชการแล้ว เพราะการจะดูแลแผ่นดินเหนียวพวกนี้จำเป็นต้องรักษาอย่างเป็นระบบ จะต้องมีโรงเรียนหรือสถาบันที่สอนให้รู้จักการเขียนและทำบัญชี แล้วใครจะเป็นผู้ที่ได้รับการศึกษาเหล่านั้น น่าจะเป็นชนชั้นที่มีอภิสิทธิ์ หรือชนชั้นที่ไม่ได้ทำไร่ไถ่นา เพราะเกษตรกรรมนั้นเป็นงานที่ต้องใช้เวลาและแรงงานเป็นอย่างมาก

ในโลกยุคใหม่นั้น จะเห็นได้ว่าส่วนมากแล้วมนุดผู้ชาญฉลาดจะอ่านออกเขียนได้ ตัวอักษรอยู่ทุกหนทุกแห่งที่อารยธรรมเอื้อมมือไปถึง ตัวอักษรทำให้เกิดกฎหมายฉบับแรกของโลกเมื่อราวหนึ่งพันปีต่อมา โดยกษัตริย์ฮัมมูราบี และนอกจากกฎหมายแล้วยังมีมหากาพย์กิลกาเมช อันเป็นวรรณกรรมชิ้นสำคัญของโลกอีกด้วย

นอกจากนั้นตัวอักษรยังหมายถึงการสร้างสรรค์สิ่งที่ละเอียดซับซ้อนยิ่งขึ้นไปอีก อย่างเช่นรถยนต์หรือระเบิดนิวเคลียร์ พวกมันจะเกิดขึ้นมาได้ก็จำเป็นต้องใช้ตัวอักษร เพราะการการจะหล่อชิ้นส่วนแต่ละชิ้นอย่างแม่นยำนั้น จำเป็นต้องใช้การคำนวนที่ซับซ้อนเกินกว่าสมองจะประมวลผลได้ พวกมันจำเป้นต้องใช้การคิดอีกแบบที่อยู่นอกสมอง

การเขียนเป็นจุดหนึ่งที่ใช้แบ่งยุคสมัยของมนุษย์ผู้ชาญฉลาด ก่อนจะมีตัวอักษรเป็นยุคของนายพรานล่าสัตว์ ถัดมาเมื่อเกิดการเขียนแล้วจึงเริ่มเข้าสู่ยุคประวัติศาส ยุคของอารยธรรมความรุ่งเรือง
SHARE

Comments