พฤติกรรมที่เรามักทำในวันขึ้นปีใหม่
การตั้ง New Year's Resolution คือสิ่งที่ผมเจอจากการตั้งคำถามเล่นๆกับตัวเอง

เนื่องจากผมสนใจเกี่ยวกับพฤติกรรมมนุษย์อยู่แล้วและผมกำลังหาเรื่องที่จะมาเขียนพอดี ผมเลยตั้งคำถามกับตัวเองว่า "พฤติกรรมอะไรที่เรามักจะทำในวันขึ้นปีใหม่ ?" ผมลองพิมพ์คีย์เวิร์ดใน Google ว่า new year behavior แล้วคำตอบที่ผมได้ล้วนเกี่ยวกับ New Year's Resolution ทั้งสิ้น

New Year's Resolution หรือการตั้งปณิธานในวันขึ้นปีใหม่ดูเหมือนเป็นคำทางการไปนิดสำหรับผม แต่ถ้าพูดง่ายๆมันก็คือการตั้งเป้าหมายของปีนั้นๆ

การตั้งปณิธานของคนเรามีหลายอย่าง แต่มีงานวิจัยฉบับหนึ่งเผยว่า มีการค้นหาคำว่า "Diet" ใน Google พุ่งสูงขึ้นในสัปดาห์แรกของวันขึ้นปีใหม่ ดังนั้นเราอาจจะไม่ต้องแปลกใจว่าทำไม่ช่วงต้นเดือนมกราคมถึงมีคนออกกำลังกายในยิมเป็นจำนวนมาก

การตั้งเป้าหมายเป็นเรื่องสำคัญในชีวิตเรา แต่ใช่ว่าทุกคนจะมีเป็นของตัวเอง บางคนก็ใช้ชีวิตแบบไม่มีเป้าหมาย อย่างไรก็ตามเมื่อใดที่ถึงวันขึ้นปีใหม่ คนเราก็มักจะมีแนวโน้มที่จะตั้งปณิธานปีใหม่เป็นของตัวเอง  

เราตั้งปณิธานในวันขึ้นปีใหม่เพราะมันมีความพิเศษอยู่ในตัว มันเป็นวันที่ทำให้เราได้รู้ว่าเราได้ผ่านพ้นช่วงเวลาเก่าๆไปแล้ว ปีที่แล้วเราอาจจะเจอปัญหามากมาย แต่วันขึ้นปีใหม่ก็เหมือนเป็นเส้นแบ่งระหว่างอดีตกับปัจจุบัน วันขึ้นปีใหม่จึงเหมือนเป็นวันที่เป็นจุดตั้งหลักในการเริ่มต้นใหม่ ศัพท์ในทางจิตวิทยา เราจะเรียกว่า Temporal Landmark 

ทุกครั้งที่เรามาถึงจุดตั้งหลัก มันทำให้เรารู้ว่าเราไม่ได้อยู่ในอดีตอีกต่อไป เรามีแนวโน้มที่จะวางอดีตเอาไว้ข้างหลังและกระตุ้นตัวเราให้มีความอยากที่จะเริ่มทำอะไรซักอย่างในอนาคต

ซึ่งพฤติกรรมแบบนี้เรียกว่า....
--Fresh start effect-- 

Fresh start effect หรือการเริ่มต้นอย่างกระฉับกระเฉง จะเกิดขึ้นเมื่อเราผ่าน Temporal Landmark หรือจุดตั้งหลัก มันจะกระตุ้นให้เราอยากที่จะทำอะไรดีๆกับตัวเราเอง ดังนั้นด้วยความที่มันสามารถแยกตัวเราออกจากอดีตได้ เราจึงมักตั้งปณิธานในช่วงนี้เพื่อเปลี่ยนแปลงตัวเองเป็นคนใหม่ 

ความจริงแล้วจุดตั้งหลักไม่ได้มีเพียงวันขึ้นปีใหม่เท่านั้น แต่วันอื่นๆก็สามารถเป็นวันตั้งหลักได้อย่างเช่น วันแรกของสัปดาห์ วันแรกของเดือน วันเปิดเทอม วันเกิด วันเริ่มงานใหม่ เป็นต้น

Katherine Milkman และทีมวิจัยจาก Wharton School พบพฤติกรรมนี้ในศูนย์ฟิตเนสของมหาวิทยาลัย พวกเขาพบว่าปริมาณคนที่เข้าไปออกกำลังกายพุ่งขึ้นผิดปกติในช่วงวันที่เป็นจุดตั้งหลัก

มีการทดลองหนึ่ง นักวิจัยได้ลองถามผู้เข้าทดลองถึงเป้าหมายที่พวกเขาต้องการที่จะทำ จากนั้นนักวิจัยได้กระตุ้นให้ผู้เข้าทดลองจินตนาการว่าพวกเขาพึ่งได้ย้ายไปอยู่ที่ที่ใหม่ โดยกลุ่มแรกนักวิจัยจะบอกว่านี่เป็นการย้ายที่อยู่ครั้งแรกหลักงจากที่อยู่มาแล้ว 9 ปี ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งนักวิจัยจะบอกว่าพวกเขาได้ย้ายที่อยู่ในทุกๆปี

ระหว่างการทดลอง ผู้เข้าทดลองจะถูกถามเกี่ยวกับแรงกระตุ้นและความรู้สึกในการนึกถึงอดีต

ผลปรากฎว่าผู้เข้าทดลองที่จินตนาการว่าเพิ่งย้ายที่อยู่เป็นครั้งแรกจะมีแรงกระตุ้นในการทำตามเป้าหมายมากกว่าและพบว่าพวกเขาแยกอดีตออกจากปัจจุบันได้ชัดเจนกว่า  

ดังนั้นในการที่จะเพิ่มแรงกระตุ้นในให้สูงขึ้น เราจำเป็นที่จะต้องให้ความสำคัญกับจุดตั้งหลักที่เป็นวันพิเศษต่างๆ เพราะมันมีพลังมากกว่าที่คิดและมันก็ไม่ได้มีทุกวัน

คุณอาจจะเคยได้ยินวลีที่กล่าวว่า "ทุกวันคือวันพิเศษ" แต่มันอาจจะไม่เป็นจริงก็เป็นได้ เพราะการที่มันได้ชื่อว่าพิเศษก็แสดงอยู่ในตัวว่าวันเหล่านั้นมีจำนวนน้อย เราจึงไม่ควรปล่อยให้วันเหล่านั้นผ่านไปเฉยๆ เราควรหันมาใส่ใจกับวันเหล่านี้ให้มากขึ้น ทั้งวันพิเศษของเราเองและวันพิเศษของคนที่เรารัก

Fresh start ไม่เพียงจะเป็นประโยชน์ต่อตัวเราเอง แต่หลายๆธุรกิจก็สามารถนำสิ่งนี้มาใช้ประโยชน์ได้ ถ้าพวกเขาใส่ใจกับผู้บริโภคมากพอ
--ใช้ Fresh start กระตุ้นการตัดสินใจ--
 
ลองมาดูวิธีที่บางธุรกิจใช้พฤติกรรม Fresh start ในการกระตุ้นผู้บริโภคอย่างเราดู บางกลยุทธ์เราอาจจะเคยเจอมาแล้วแต่เราไม่รู้ตัว บางอย่างเราเอาไปพลิกแพลงกับธุรกิจได้ บางอย่างก็เอาไว้ให้รู้เท่าทันเพื่อไม่ให้เสียท่ากับธุรกิจที่คิดจะเอาเงินของเราอย่างเดียว

1) สร้างแคมเปญหลายๆช่วง - ธุรกิจอย่างเช่น ฟิตเนส รถหรู หรือ ค้าปลีก มักจะทำการโฆษณากันในช่วงที่เป็นวันจุดตั้งหลัก อย่างธุรกิจฟิตเนสก็มีแนวโน้มที่จะโหมแคมเปญหนักๆในช่วงเดือนมกราคม แต่พวกเขาก็สามารถทำได้ดีในช่วงอื่น อย่างเช่นขึ้นสัปดาห์ใหม่ หรือไม่ก็ออกโปรโมชั่นในช่วงเดือนเกิดของลูกค้า

2) "New Year, New You" - ธุรกิจฟิตเนสอาจจะโฆษณากระตุ้นให้ลูกค้าลุกขึ้นมาสร้างสุขภาพที่ดีในปีใหม่ จากนั้นก็เสนอส่วนลดค่าสมาชิกซัก 20% ในช่วงเวลาที่แน่นอน แค่นี้ก็สามารถกระตุ้นให้ลูกค้าใหม่เกิดความต้องการที่จะเริ่มออกกำลังกายได้

3) ยื่นมือเข้าไปช่วยผู้ที่กำลังยอมแพ้ - จุดตั้งหลักอาจจะเป็นจุดที่ดีในการสร้างแรงบันดาลใจ แต่มันไม่ได้ช่วยให้รักษาแรงบันดาลใจให้สูงได้ตลอด มันเป็นเพียงตัวจุดไฟเท่านั้น เมื่อจุดไฟปรารถนาได้แล้ว สิ่งที่ต้องทำต่อก็คือรักษาแรงบันดาลใจนั้นให้ดี 

เพราะมีงานวิจัยออกมาว่า แรงบันดาลใจจะพุ่งสูงในวันแรก แต่หลังจากที่ผ่านวันหยุดต่างๆไป แรงบันดาลใจนั้นจะลดลงอย่างรวดเร็ว ดังนั้นตัวผู้ประกอบการก็ต้องคอยออกโปรโมชั่นเพื่อกระตุ้นตัวลูกค้าเรื่อยๆ

4) ความถี่ในการกระตุ้น - ธุรกิจฟิตเนสอาจจะต้องอาศัยการกระตุ้นบ่อยๆ แต่อย่างไรก็ตาม งานวิจัยฉบับเดิมก็เผยว่ากิจกรรมบางอย่างที่ทำแค่ครั้งเดียว อย่างเช่น การบริจาค ฉีดวัคซีน การใช้โฆษณากระตุ้นเพียงครั้งเดียวก็เพียงพอที่จะทำให้พฤติกรรมเปลี่ยนไป

5) เอาทุกอย่างมารวมกัน - ในกรณีการบริจาค ตัวองค์กรอาจจะใช้ Anchoring bias เพื่อให้พวกเขาเห็นจำนวนเงินที่ผู้บริจาคได้ทำไปในปีที่แล้วและกระตุ้นให้พวกเขาต้องการที่จะทำปีนี้ให้ดีกว่าปีก่อน 

ยกตัวอย่างเช่น "คุณได้บริจาคเงินเป็นจำนวน 1,000 บาทในปีที่แล้ว ยอดรวมบริจาคของคุณตอนนี้คือ 5,000 บาท คุณสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่มากขึ้นด้วยการบริจาคเงินจำนวน 1,500 บาทให้กับมูลนิธิที่คุณสนับสนุน"

ตอนนี้คุณอาจจะมีปณิธานปีใหม่แล้ว ก็ขอให้ทำตามปณิธานให้สำเร็จ อย่าเพิ่งรีบหมดแรงที่จะทำ แต่ถ้าคุณเกิดหมดแรงทำตามเป้าหมายเร็วกว่าคนอื่นก็อย่าเพิ่งหมดหวังกับปีนี้ ชีวิตเราไม่ได้โหดร้ายขนาดนั้น คุณยังมีจุดตั้งหลักอื่นๆ อีก คุณยังเหลือวันเกิด วันครบรอบแต่งงาน วันเปิดเทอม วันเปิดงาน หรือต่อให้ตกงาน คุณก็ยังมีวันเริ่มงานใหม่

โอกาสที่จะทำตามเป้าหมายให้สำเร็จยังมีอยู่ทั้งปี อย่าเพิ่งยอมแพ้กันง่ายๆ

ข้อมูลอ้างอิง : https://www.businessinsider.com/the-fresh-start-effect-helps-you-achieve-goals-2015-12
https://www.nngroup.com/articles/fresh-start-effect/
http://coglode.com/gem/fresh-start-effect

SHARE
Writer
Stikpost
Readaholic / INFJ
กอบโกยความรู้ให้มากแล้วแบ่งใหักับผู้อื่น

Comments