OKRs ต่างจาก KPIs อย่างไร
ระยะหลังมานี้คำว่า Objectives and Key Results หรือที่เรียกว่า OKRs ถูกกล่าวถึงอยู่บ่อย ๆ ว่ามันจะมาทดแทนระบบ KPIs แบบเดิม ๆ OKRs คือระบบที่ผู้บริหารระดับบนจะตั้งวัตถุประสงค์หลัก (Objectives) ที่ต้องการประสบความสำเร็จไว้ และมีการระบุผลลัพธ์หลัก (Key Results) ที่ต้องการไว้ชัดเจน และต่อมา พนักงานระดับล่างก็จะตั้ง OKRs ของตัวเอง เพื่อให้สอดคล้องกับ OKRs ของผู้บริหาร

คราวนี้ ก็มีหลายคนถามว่า แล้วมันต่างจาก KPIs แบบเดิม ๆ อย่างไร

ผมขอเริ่มตอบแบบนี้ก่อนนะครับ คือคำว่า KPIs มันแปลว่า Key Performance Indicator หรือตัววัดผลการปฏิบัติงานหลัก ถ้าแปลแบบนี้ OKRs มันก็มี KPIs ครับ เพราะในส่วนของ Key Results มันก็มีตัววัดผลที่ชัดเจน แต่ผมเข้าใจว่า เขาหมายถึงวิธีการนำไปใช้มากกว่า ถ้าเป็นแบบนั้น ผมขออนุญาตสรุปให้เห็นความแตกต่างของ OKRs กับระบบการนำเอา KPIs ไปใช้แบบเดิม ๆ ว่ามันแตกต่างกันอย่างไรในแง่มุม 5 ประการดังต่อไปนี้ครับ
 
1. ระบบ KPIs พนักงานไม่ค่อยได้มีส่วนสร้างตัววัดผลเอง แต่ OKRs พนักงานตั้งขึ้นเอง

คือระบบแบบเดิม องค์กรจะมีการออกแบบ KPIs ในทุกระดับ และมาบอกพนักงานให้ทราบว่า ในแผนกนี้ ตำแหน่งนี้มี KPIs อย่างไร แต่ OKRs พนักงานมีอิสระในการสร้าง OKRs (ซึ่งมันจะมีตัววัดอยู่ในนั้นแล้ว) ขึ้นมาเอง แต่มีข้อแม้ว่า OKRs ที่สร้างขึ้นนั้นจะต้องตอบโจทย์ OKRs ของผู้บริหารระดับบนด้วย ในลักษณะนี้พนักงานน่าจะยอมรับ OKRs ซึ่งตัวเองออกแบบเองมากกว่า KPIs ที่องค์กรตั้งขึ้นมาให้

2. ระบบ KPIs อาจจะไม่ตอบโจทย์กลยุทธ์ขององค์กร OKRs น่าจะมีโอกาสตอบกลยุทธ์ได้มากกว่า

จริงแล้วการใช้ระบบ KPIs แบบเดิม ถ้าทำให้ดี ก็สามารถทำให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ขององค์กรได้นะครับ เพียงแต่หลายครั้ง มันถูกออกแบบแยกกัน เช่น จะออกแบบตัววัดผลของฝ่ายการเงิน ก็ไปหามาว่า ฝ่ายการเงินที่อื่น ๆ ใช้ตัววัดอะไรบ้าง จะออกแบบตัววัดผลฝ่ายผลิตก็ไปดูว่า ฝ่ายผลิตที่อื่นเขาวัดอะไรกันบ้าง ถ้าออกแบบกันแบบนี้ มันจะมีลักษณะของ Silo คือมันจะต่างคนต่างวัด และตัววัดมันมักจะไม่ได้ช่วยเสริมกันเพื่อให้กลยุทธ์ขององค์กรสำเร็จ ส่วน OKRs โจทย์คือพนักงานต้องออกแบบ OKRs ของตัวเองให้สอดคล้องกับระดับบน เพราะฉะนั้น ถ้าระดับบนสร้าง OKRs ที่มันครอบคลุมกลยุทธ์ทั้งหมด OKRs ระดับล่าง ไม่ว่าจะอยู่ฝ่ายงานใด มันจะต้องถูกออกแบบให้สอดคล้องโดยอัตโนมัติทันที (อันนี้คือมีสมมุติฐานว่า ถ้าออกแบบได้ถูกต้องนะครับ)

3. ระบบ KPIs ค่าเป้าหมายของตัววัดถูกตั้งขึ้นโดยองค์กร OKRs พนักงานเป็นคนตั้งเป้าหมายเอง

ในระบบ KPIs แบบเดิม องค์กรจะมีการตั้งค่าเป้าหมายในตัววัดให้พนักงาน โดยพนักงานอาจจะมีโอกาสในการต่อรอง (หรือบางที่ก็ไม่เปิดโอกาสนั้น) องค์กรต้องการให้ค่าเป้าหมายสูงที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ส่วนพนักงานก็อยากได้ค่าเป้าหมายต่ำ ๆ เพราะถ้าเขาบรรลุเป้าหมายได้ เขาก็จะได้รางวัล สำหรับ OKRs นั้น พนักงานตั้งค่าเป้าหมายเอง การบรรลุเป้าหมายหรือไม่ ไม่ใช่ประเด็นที่จะนำมาพิจารณาในการขึ้นเงินเดือน หรือให้โบนัส เพื่อกระตุ้นให้เกิดการตั้งเป้าหมายที่ท้าทาย บางที่ก็อาจจะเอามาประกอบการพิจารณาประเมินผลบ้างเหมือนกัน แต่เขาจะพิจารณาว่า OKRs ที่พนักงานทำได้นั้น มีส่วนช่วย OKRs ของผู้บริหารระดับบนมากน้อยเพียงใด

4. ระบบ KPIs ตัววัดมักจะไม่ค่อยเปลี่ยน OKRs สามารถเปลี่ยนได้ตลอดเวลาจึงทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ใหม่ ๆ ได้ง่ายกว่า

ในระบบ KPIs นั้น ถ้ามีการระบุตัววัดผลและตกลงกันแล้ว ก็มักจะใช้ตัววัดนี้ไปตลอดทั้งปี ต่างจาก OKRs ซึ่งมีการปรับเปลี่ยนกัน อย่างน้อยไตรมาสละครั้ง (ถ้าต้องการเปลี่ยน) เพราะ Priority ในแต่ละไตรมาสอาจจะแตกต่างกัน อะไรที่ทำแล้วมันใช้ไม่ได้ ก็จะทำการเปลี่ยนแปลงไปทันที โดยพนักงานมีอิสระที่จะปรับเปลี่ยน ดังนั้นระบบ OKRs จึงเปิดโอกาสให้พนักงานคิดอะไรใหม่ ๆ ได้ง่ายกว่าระบบ KPIs แบบดั้งเดิม

5. ระบบ KPIs มักจะไม่ค่อยมีการทำงานประสานกัน OKRs น่าจะทำให้เกิด Teamwork มากกว่า

ในระบบ KPIs นั้นพนักงานมักจะเน้นแต่เฉพาะ KPIs ของตัวเองมากกว่าจะไปสนใจ KPIs ของฝ่ายอื่น และหลายครั้งก็อาจจะกระทำการบางอย่าง ที่ทำให้ KPIs ของตัวเองดี แต่อาจจะทำให้เกิดผลเสียกับฝ่ายอื่นและองค์กร แต่ระบบ OKRs นั้น เป้าหมายคือ OKRs ของเราจะต้องไปทำให้ OKRs ระดับบนให้มันดีขึ้นได้ เพราะฉะนั้น ถึงแม้ว่า OKRs ของเราดี แต่ OKRs ระดับบนไม่บรรลุผล ก็ไม่ใช่สิ่งที่ดี ดังนั้น จึงน่าจะมีแรงกระตุ้นที่จะทำให้พนักงานในแต่ละฝ่ายร่วมมือกันทำงาน เพื่อให้ OKRs ระดับบนดีขึ้นไปด้วยกัน

เท่าที่เขียนมาดูเหมือนว่า OKRs น่าจะเป็นระบบที่ดีกว่า KPIs แต่ผมต้องขอบอกว่า มีองค์กรหลายองค์กรที่ใช้ระบบ KPIs แล้วก็ไม่ได้มีปัญหาอะไรเลย ก็มีไม่น้อย คือใช้ KPIs แล้ว พนักงานยอมรับตัววัดผล สอดคล้องกับกลยุทธ์องค์กร ทุกคนตั้งเป้าหมายท้าทาย มีการปรับเปลี่ยน KPIs อย่างเหมาะสม กระตุ้นให้พนักงานคิดอะไรใหม่ ๆ และมีการทำงานเป็นทีมได้เช่นกัน

ก็คงเหมือนเครื่องมืออื่น ๆ นั่นแหละครับ ไม่มีเครื่องมือไหนที่มันจะดีพร้อมไปซะทุกเรื่อง ส่วนใหญ่สำเร็จหรือไม่ ขึ้นอยู่กับวิธีการใช้มากกว่า เพียงแต่ OKRs น่าจะมีการสร้างระบบขึ้นมาเพื่อให้เกิดการใช้ได้อย่างถูกต้องมากกว่าระบบการใช้ KPIs แบบเดิม ๆ เท่านั้นเอง

อ่านบทความอื่น ๆ ได้ที่ www.NopadolStory.com หรือเข้าร่วมกลุ่ม Line@ ได้ที่ https://line.me/R/ti/p/%40nopadolrompho หรือฟัง Podcast Nopadol’s Story ได้ที่ https://nopadolstory.podbean.com/
SHARE
Writer
Nopadol
Writer Professor
ศาสตราจารย์ สาขาบริหารการปฏิบัติการคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Comments