ReadAndLearn วัตถุต้องสงสัย
ช่างสงสัย ช่างตั้งคำถาม และก็ช่างพยายามหาคำตอบ สำหรับหนังสือเล่มนี้ ที่เต็มไปด้วยเรื่องราวง่ายๆไกล้ตัว ที่เราส่วนใหญ่มักจะมองข้ามมันไปทุกเมื่อเชื่อว่า ทั้งๆที่เรื่องก็สุดแสนจะธรรมดา แต่ไหงถึงพาไปสู่คำตอบที่แสนจะมหัศจรรย์ได้
.
เช่น
.
04 ขนกับความเป็นคน, ทำไมเราต้องโกนหนวด?
.
ผม ในฐานะผู้ชายคนนึง ที่โกนหนวดมาเป็นประจำแทบจะวันเว้นวันตั้งแต่เข้าสู่ช่วงวัยรุ่นปลายๆมา ก็ไม่เคยตั้งคำถามหรือสงสัยกับเรื่องที่แสนจะธรรมดาสามัญอย่างการโกนหนวดเลย
.
จนหนังสือเล่มนี้ได้มีคำตอบช่วงนึงที่น่าสนใจว่า 98% ของนักธุรกิจหนุ่ม 100 คนที่รวยที่สุดในโลกมีใบหน้าเกลี้ยงเกลา และจากแบบสำรวจที่พบว่าผู้หญิงประทับใจผู้ชายใบหน้าเกลี้ยงเกลามากกว่าผู้ชายหนวดเคราเฟิ้ม เพราะพวกเธอคิดว่า ชายหนุ่มที่ไว้เคราดูเป็นคนไม่ค่อยมีน้ำใจ (Less generous) ไม่ค่อยดูแลเอาใจใส่ (Less caring) และดูเป็นคนซังกะตาย (Less cheerful)
.
พอรู้แบบนี้การโกนหนวดทุกเช้าของผม ก็กลายเป็นเรื่องที่มีเหตุมีผลขึ้นมาเป็นกระบุงเลยครับ
.
.
หรือ
.
การอุปลักษณ์
.
มีคนกล่าวไว้ว่า "If you want to change the world, you have to change the metaphor." แปลเป็นไทยก็ "ถ้าอยากจะเปลี่ยนแปลงโลก คุณก็ต้องเปลี่ยนการอุปลักษณ์เสียก่อน"
.
อุปลักษณ์ ไม่ใช่ อุปมา เพราะอุปมาคือการเปรียบเปรย อย่าง หน้าเธอสวยเหมือนดารา แต่ก็ไม่ใช่ดาราแค่มีความคล้ายคลึงเทียบเคียง ส่วนอุปลักษณ์นั้นคือการแทนที่สิ่งใดความหมายหนึ่งเข้าไปตรงๆ เช่น สีแดงหมายถึงชาติ สีขาวหมายถึงศาสนา ประมาณนี้ครับ
.
แต่ในเรื่องหนึ่งของบทนี้ที่น่าสนใจคือ ในปี 2005 มีงานศึกษาชื่อ ความเปรียบเทียบที่เราใช้คิด บทบาทของอุปลักษณ์ของการใช้เหตุผล (Metaphors We Think With: The Rold of Metaphor in Reasoning)
.
โดยให้กลุ่มตัวอย่างลองอ่านบทความที่เกี่ยวกับอาชญากรรมที่มีเนื้อหาเหมือนกันแต่ใช้ความเปรียบของอาชญากรรมไม่เหมือนกัน กลุ่มหนึ่งแทนว่าเป็นสัตว์ร้าย อีกกลุ่มแทนว่าเป็นเชื้อไวรัส
.
ผลการทดลองคือ กลุ่มที่เปรียบอาชญากรว่าเป็นสัตว์ มีแนวโน้มจะเสนอว่าควรจัดการด้วยความรุนแรงและกักขัง ส่วนกลุ่มที่แทนที่ด้วยไวรัสเสนอแนะให้รวบรวมข้อมูลเพื่อแพร่กระจายและทำการรักษา
.
เห็นมั้ยครับแค่ใช้การอุปลักษณ์ที่ต่างกัน ก็ส่งผลต่อความคิดและการกระทำมากขนาดไหน
.
เรื่องนี้ยังมีตัวอย่างที่เห็นได้ชัดๆจากสงครามโลกครั้งที่สอง ที่นาซี กระทำกับชาวยิวเพราะเห็นว่าชาวยิวนั้นเป็นของเสีย ที่ต้องถูกจำกัดและกำจัดออกจากสังคม เริ่มจากตีตราสัญลักษณ์เพื่อแยกออกจากคนทั่วไป และส่งไปกำจัดที่ค่ายกักกันทั้งหลาย
.
.
ทั้งหมดนี้บอกให้รู้ว่า คำตอบจะมีค่าก็ต่อเมื่อเราเริ่มต้นจากคำถามที่ดี
.
เราใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการเฟ้นหาคำตอบต่างๆให้ชีวิต แต่เรากลับไม่ค่อยใช้เวลากับการตั้งคำถามเลยว่า คำถามที่เราต้องการคำตอบนั้น มันถูกแล้วหรือไม่
.
เราต้องการแต่คำตอบที่ถูก จนมองข้ามคำถามที่ถูกต้องไป
.
เพราะผมเชื่อว่า คำถามที่ดีก็ตอบคำถามด้วยตัวมันเองไปแล้วครึ่งหนึ่ง แต่ถ้าเราตั้งคำถามผิด ต่อให้คำตอบที่ได้มานั้นดีแค่ไหน แต่ก็หาได้มีประโยชน์อะไรกับชีวิตไม่ครับ
.
.
#ReadAndLearn วัตถุต้องสงสัย
สงสัยไหมว่า ถ้าวัตถุพูดได้ มันจะเล่าอะไรให้เราฟัง?
.
วณัฐย์ พุฒนาค เขียน
สำนักพิมพ์ Salmon Books
.
เล่มที่ 31 ของปี 2018
.
20180312
SHARE
Written in this book
ReadAndLearn
อ่านเพื่อเรียนรู้จากเรื่องราวและเรื่องเล่า
Writer
nuinattapon
Reader
Hi my name is Nattapon I love to read and share story inside the book to everyone. I just want to share.

Comments