รีวิวหนัง The Square เมื่อทุกคนต้องอยู่ในกรอบเดียวกัน
The Square - หนังสัญชาติสวีเดนจ๋าเลย

เรื่องทั้งหมดมันดูสะท้อนปรากฏการณ์ทางสังคมในสวีเดนในขณะนี้ให้เห็นภาพชัดขึ้น

ผมก็ไม่เคยไป แต่ก็พอรู้ข้อมูลบ้างจากที่เคยนั่งเรียนกับอาจารย์จั๊ก (ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี) ในวิชาเศรษฐกิจการเมืองในกลุ่มประเทศรัฐสวัสดิการ

หนังเรื่องนี้ไม่ขำเลยแม้แต่นิดเดียว

เพราะทุกอย่างที่ The Square นำเสนอ มันเป็นปัญหาที่ซีเรียสมาก

ซึ่งไม่ใช่แค่ในสวีเดน แต่เป็นทั้งโลก แต่มันดูซีเรียสมามากขึ้นกว่านิดนึงเมื่อเป็นกลุ่มประเทศแถบนี้



The Square - concept ของการ เป็น Square มันคือการตีกรอบทุกอย่าง ตีกรอบไอเดีย ตีกรอบความคิด ตีกรอบกลุ่ม


Sense ของความเป็น Square มันเป็นได้ทั้งพื้นที่ และเป็นได้ทั้งขอบเขต

ในแง่ที่เฉพาะเจาะจง square อาจหมายถึงพื้นที่จตุรัสกลางเมือง

และคอนเสปสำคัญของหนังเรื่องนี้คือใน square จะเป็นที่ที่รักษาซึ่งสิทธิหน้าที่ความเท่าเทียมกันบลาๆ และการไว้เนื้อเชื่อใจ (ที่บลาๆเพราะจำซับไตเติ้ลที่แปลมาสวยๆไม่ได้)

Square ในหนังเรื่องนี้มันเลยเปรียบเหมือนพื้นที่มีการรักษา sense ของความไว้เนื้อเชื่อใจในทุกทุกเรื่อง ตั้งแต่มิติทางความคิด จนถึงชีวิตประจำวันและสังคม




ผมนึกถึงอาจารย์ธเนศ วงศ์ยานนาวาที่เพิ่งจะพูดในคาบแรกวิชาศิลปะและสังคมเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา (11/1/61) เกี่ยวกับเรื่อง กรอบ หรือ Frame ทันที มันก็เป็น shape ที่เป็นสี่เหลื่อมเหมือนกัน การมี frame ก็เพื่อกำหนดความคิด การตีกรอบทุกอย่างให้มันเหลือแต่บางอย่างที่มันโดดเด่นในกรอบนั้น มันเริ่มมาตั้งแต่ Durer's Perspective -> Pixelization ที่จะนำไปสู่ความเป็นสมัยใหม่มากขึ้น คือการกำหนดกรอบในทุกๆเรื่องๆ กรอบในแง่นี้ คือ Boundary (ในหนังจะพูดเรื่อง space ของการธำรงรักษาความไว้เนื้อเชื่อใจ) กรอบมันนำไปสู่การพยายามเน้นความคิดความเชื่อบางอย่างให้ชัดเจนมากขึ้น ให้โดดเด่นมากขึ้น



และกรอบ ทำให้เกิด Inclusive > Exclusive 
คอนเสปของการมีกรอบมันคือการเน้นอะไรบางอย่าง



 
สำหรับผมมันจึงเป็นเรื่องที่ย้อนแย้งกันมากๆในการที่จะกำหนดว่า

"กรอบนี้จะเป็นพื้นที่สำหรับทุกคนหรือธำรงรักษาซึ่งความไว้เนื้อเชื่อใจกัน" เพราะจากคอนเสปของกรอบนั้นน่ะ มันหมายความว่าจะต้องมีอะไรบางอย่างที่ "หลุดกรอบ" เพราะความ Exclusive (ที่ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำในหลายๆด้าน)

มันเป็นเรื่องที่ปกติมากในเรื่องของความเหลื่อมล้ำ

สิ่งที่ไม่ปกติคือวิธีในการจัดการกับปัญหาคนนอกกรอบในสังคมที่เน้นย้ำว่า "ทุกคนอยู่ในกรอบเดียวกันทั้งหมด" (อารมณ์ประมาณ no one left behind)
 



สำหรับสวีเดน ที่เห็นในหนังเรื่องนี้คือ ขอทาน โรคทูเรตต์ ย่านคนจน ความป่าเถื่อน ความไร้มนุษยธรรม บุคคลต่างศาสนา มันกลายเป็นภาพแสดงของความโดดเด่นในกรอบเดียวกันที่บางครั้งมันไม่โดดเด่นถ้าไม่มีอะไรไป shape มัน factor พวกนี้มันเป็นภาพของ weakness และ strength (ต้องมีอะไรมากระตุ้นให้มันเกิดขึ้น) ซึ่งมันจะสามารถโดดเด่นในกรอบเดียวกับ ในแง่หนึ่งมันอาจสร้างความ Exclusive ได้พร้อมกันด้วย

แต่คนสวีเดน (เท่าที่เห็นในหนัง) ก็มีวิธีรับมือกับมันอย่างดีในเรื่องของการล้ำเส้น และการ censorship ในสังคมที่มีความ PC สูงแบบนี้ ด้วยการทำความเข้าใจทุกๆความแตกต่าง และหากมีใครมาละเมิดมันด้วยความป่าเถื่อนไร้มนุษยธรรม ด้วยการพยายามทำให้ผู้อื่นดูอ่อนแอกว่า คนเหล่านั้นก็ต้องเจอผลกระทบในแง่ลบ 

 
สัญญะของ sense การรักษาความไว้เนื้อเชื่อใจกันในหนังเรื่องนี้ ยก สนามและจตุรัสขึ้นมา ถ้าเราทุกคนอยู่ในกรอบเดียวกันและมีความเชื่อเดียวกันที่ยึดถือ ทุกอย่างมันก็จะออกมาดี 
สนามกีฬา สนามแข่งขัน มันมีการตีกรอบ

เมื่อมีการแข่งขันมันย่อมมีกติกาที่ทุกคนต้องอยู่ในกรอบและต้องมีความไว้เนื้อเชื่อใจกัน

จะไม่มีใครหลุดนอกกรอบได้แม้แต่คนเดียว เพราะมันผิดกติกา

หากมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นในกรอบนั้นเราทุกคนต้องแก้ปัญหาด้วยความไว้เนื้อเชื่อใจกันมากขึ้น และทุกอย่างมันจะออกมาดีเอง

จตุรัสกลางเมือง ความช่วยเหลือที่ทุกคนจะได้รับเมื่อทุกคนอยู่ในพื้นที่จุตรัสกลางเมือง มันเป็นสถานที่ที่มี sense ของความเป็นสาธารณะ มีการ share บางสิ่งบางอย่างร่วมกัน และหากมีอะไรบางอย่างเกิดขึ้น ทุกคนจะไว้เนื้อเชื่อใจกันและให้การช่วยเหลือหากเกิดเรื่องไม่ดีขึ้น

โดยสรุปแล้วมันคือการเน้นย้ำถึงความสำคัญของกรอบ ความคิดความเชื่อ การยึดถือปฏิบัติและการไว้เนื้อเชื่อใจกันล้วนๆ เพื่อการอยู่ร่วมกันในสังคมที่ดีขึ้น

หนังดีจริงๆ

ไปดูเถอะ ที่ House RCA มีรอบเยอะมาก
ถ้าแสดงบัตรนักศึกษาเสีย 100 ปกติ 140 
(จากธรรมศาสตร์ให้นั่งรถเมล์สาย 60 บอกว่าลง RCA
ถ้าไปเรือด่วนให้ลงท่าเรืออิตัลไทย)
ไม่ได้ค่าโฆษณาใดๆ ชอบโรงนี้เป็นการส่วนตัว

ถือว่าไม่สปอยนะ

เพราะในหนังและความคิดของผมมันมีมากกว่านี้อีก
SHARE
Writer
WatcharakornUttarat
นักระบายความคิด
เรียน PPE มธ ท่าพระจันทร์ ชอบวิชาปรัชญา สนใจในเรื่องของ SPACE ในเชิงเศรษฐศาสตร์การเมืองและสังคมวิทยา

Comments