[Book Talk] With Animal สัตว์สัตว์ - Carol Guess และ Kelly Magee
ในภววิทยาแบบวิทยาศาสตร์และมนุษนิยม มนุษย์เปรียบเสมือนศูนย์กลางของทุกสิ่ง - เป็น Subject ของการสร้างและการรับรู้สิ่งที่ถูกเรียกว่าความรู้ ความจริง ไปจนกระทั่งเป็นนายในการนิยามและกำหนดควบคุมสิ่งที่ตนนิยามไว้อย่างเกือบจะสมบูรณ์แบบ มนุษย์และโลกทางวัฒนธรรมของมนุษย์กลายเป็นองค์ประธาน พร้อมๆ กับการผลักโลกธรรมชาติและวัตถุสิ่งของทั้งหลายให้กลายเป็นแค่ object หรือสิ่งที่เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์การ “กระทำ” ของมนุษย์ เป็นสิ่งที่มนุษย์เข้าถึงได้และอิงแอบนิยามของสิ่งเหล่านั้นให้แนบสนิทกับความคิดของมนุษย์อยู่ตลอดเวลา นั่นเป็นเพียงหมอนที่มนุษย์หนุน นั่นเป็นเพียงธรรมชาติที่มนุษย์ทำลายและปกปักรักษา นั่นเป็นเพียงสัตว์ที่มนุษย์เลี้ยงดูและควบคุม..........
.
.
WITH ANIMAL หรือ สัตว์สัตว์ เป็นผลงานรวมเรื่องสั้นของ Carol Guess และ Kelly Magee ที่พาเราไปพบกับเรื่องราวในโลกที่สัตว์และคนวนเวียนและพัวพันกันในสายสัมพันธ์อันแปลกประหลาด - ความสัมพันธ์แบบแม่ลูกและคนรัก มีมนุษย์ที่มีลูกเป็นปลา มีมนุษย์ที่สามีกลายเป็นสุนัขจิ้งจอก มีคู่แฝดม้ากับคน - มีเสียงกรีดร้องอึงอล มีความเจ็บปวดที่ไร้หนทางบรรเทา มีความสิ้นหวังที่มีความหมายหมายเท่ากับการสิ้นอำนาจในการควบคุมของมนุษย์ เรื่องราวคลี่ขยายให้เห็นการดิ้นรนแข็งขืนและความทะยานอยากของมนุษย์ที่จะควบคุม “สัตว์” ให้ได้อย่างใจ บดขยี้คนอ่านด้วยความพ่ายแพ้และการจำยอมต่อสัตว์ที่ตนเองไม่อาจบังคับควบคุม และตกตะลึงไปกับการที่มนุษย์เหล่านั้นยอมกลืนกลายตนเองสู่ความเป็นสัตว์เพื่ออยู่ร่วมกับมันได้อย่างที่ใจปรารถนา - แต่หากมนุษย์นั้นไร้ซึ่งความสามารถในการควบคุมไปจนกระทั่งต้องกลืนกลายและแปรเปลี่ยนตัวเองเป็นสิ่งอื่นแล้ว แก่นแท้ของความเป็นมนุษย์นั้นคืออะไร เราจะกล่าวได้อย่างไรว่านี่คือโลกที่มนุษย์เป็น Subject และหากไม่ใช่อีกต่อไป มนุษย์จะยังเป็นมนุษย์อยู่หรือไม่ ?
.
.

ในภววิทยาแบบวัตถุ มนุษย์ไม่ต่างอะไรจากพืช สัตว์ ก้อนกรวด หรือสรรพสิ่งต่างๆ ในฐานะที่เป็น object หนึ่งท่ามกลาง object จำนวนมหาศาลซึ่งสัมพันธ์และปฏิสัมพันธ์กันตลอดเวลา มีค่าเท่าเทียมกันแม้ไม่อาจสำคัญได้เท่ากันในสถานการณ์หนึ่งๆ แต่ในภววิทยาแบบวิทยาศาสตร์ที่ไม่เคยมีสิ่งใดสำคัญไปกว่ามนุษย์ - object ใดๆ จึงไม่เคยถูกตระหนักถึงหรือระแวดระวังในฐานะที่เท่าเทียมกับมนุษย์ และทำให้หลายต่อหลายครั้งมนุษย์เองไม่อาจก้าวข้ามขีดจำกัดของ “ความเป็นมนุษย์” ที่ตนเองเข้าใจ ไปสู่ความรับรู้และความเป็น “สิ่งอื่น” แม้กระทั่ง “สัตว์อื่น”
.
.
แนวคิดภววิทยาแบบวัตถุเสนอว่า object ทุกประเภทรวมไปถึงมนุษย์มีคุณสมบัติร่วมกันอย่างน้อยอย่างหนึ่ง คือความสามารถในการแปล (translation) ความสามารถในการเปลี่ยน แปล หรือแปลงตัวมันเองออกไปอย่างไร้ขอบเขตเป็นปรากฏการณ์ภายใต้ความสัมพันธ์กับ object อื่นๆ ขณะที่ยังคงดำรงความเป็นตนเองไปด้วยพร้อมๆ กัน - มนุษย์หลายคนใน With Animal เองก็ยืนยันถึงสิ่งนั้น เธอคนหนึ่งจึงสามารถกลืนเปลวเพลิงเพื่อทารกมังกรของเธอได้ เธออีกคนหนึ่งจึงลงไปแหวกว่ายและกลายเป็นส่วนหนึ่งของเหล่าลูกปลาในบ่อเลี้ยงได้ เด็กหญิงจึงสื่อสารกับลูกม้าอีกตัวหนึ่งได้ด้วยภาษาที่มนุษย์คนอื่นไม่อาจเข้าใจและรักใคร่กันราวกับเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน ขณะที่มนุษย์อีกหลายคนต้องจำนนและล้มเหลวต่อการยื้อยุด “สัตว์” ที่ตนเองรักแต่ไม่อาจเข้าใจ การพยายามควบคุมกลับนำมาสู่ปฏิกิริยาตอบโต้ที่ดุร้ายและความบาดหมางทวีคูณ ความอึดอัดและสับสนเพราะไม่อาจรู้ได้ว่าควรรั้งไว้หรือปล่อยมือ ภววิทยาที่ต่างกันจึงไม่ใช่แค่วิธีการที่ต่างกันในการทำความเข้าใจสิ่งที่ไม่รู้จัก แต่หมายถึงทั้งหมดของหนทางที่ต่างกันในการรักษาและดำรงอยู่ในความสัมพันธ์ระหว่าง object ที่หลากหลาย การทู่ซี้ฉุดรั้ง กักขัง หลีกหนีหรือทำลายจึงอาจนำมาสู่การแตกสลายของความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเหล่านั้น
.
.
แวบหนึ่งหนังสือก็ทำให้เราตั้งข้อสงสัย ว่าหากมนุษย์จะมีแก่นแกนอะไรบางอย่างอยู่จริง สิ่งนั้นอาจเป็นสัญชาตญาณในการควบคุมครอบครอง ไม่ว่าจะต่อสิ่งที่ตนเองหวาดกลัวสงสัย หรือแม้กระทั่งสิ่งที่ตัวเองรัก บางครั้งก็ราวกับจะยืนยันว่าไม่ใช่ด้วยการตัดสินใจให้ตัวละครจำนนและปล่อยมือหรือยอมอดทนร้าวรานเพื่อสิ่งที่ตนเองทั้งรักและกังขา ขณะเดียวกันก็ภาพของเหล่าสัตว์ก็มักปรากฏพร้อมการกระทำที่คาดเดาไม่ได้ ฉวัดเฉวียน กราดเกรี้ยว วุ่นวาย มีเหตุผล และไร้เหตุผลไม่ต่างจากมนุษย์แม้แต่น้อย การกลืนกลายเป็นกันและกันจึงอาจไม่ใช่การพ่ายแพ้หรือจำนนแต่เป็นการเชื่อมต่อที่สมบูรณ์ระหว่างความสัมพันธ์ของสองสิ่ง โลกที่คนกับสัตว์สมสู่กันหรือเป็นครอบครัวเดียวกันได้ในเรื่องจึงไม่ใช่แฟนตาซี แม้ภาพของสัตว์เหล่านั้นจะถูกฉายออกมาโดยไร้บทบรรยายความรู้สึกกำกับ ย้ำเตือนให้เรารู้สึกอีกครั้งว่าต่อให้เราจะยังไม่รู้ว่าขอบเขตของมนุษย์หรือสิ่งอื่นๆ อยู่ที่ไหน สิ่งที่เราควรตระหนักอยู่เสมอคือไม่ใช่แค่มนุษย์เท่านั้นที่พร้อมจะเปลี่ยนตัวเองไปเป็นอะไรก็ได้และจำเป็นต้องมีการสื่อสาร - ไม่ใช่ในฐานะมนุษย์กับสัตว์หรือในฐานะองค์ประธานของการรักและครอบครอง แต่ในฐานะ object ด้วยกันที่อาจบีบหัวใจอีกฝ่ายให้แตกเป็นเสี่ยงได้เหมือนๆ กัน...
SHARE
Written in this book
book talk/ movie talk
บันทึกเล็กๆ ถึงหนังสือที่อ่าน

Comments