คนเรา wannabe เป็นโรคซึมเศร้าได้มั้ย ?

ความเจ็บป่วยทางจิตอย่าง “โรคซึมเศร้า” เป็นเรื่องที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า และใช้อุปกรณ์ใดๆ มาวัดก็ไม่ได้ ทำให้หลายๆ คนคลางแคลงใจว่า อาการแบบนั้นคือความเจ็บป่วยจริงๆ หรือเรียกร้องความสนใจกันแน่ แต่เราจำเป็นต้องแยกไหมว่าใครเป็นโรคซึมเศร้าจริงๆ หรือใคร wannabe เป็นโรคซึมเศร้า ...

.
.
เมื่อวานนี้เกิดกรณี Chester Bennington นักร้องดังวง Linkin Park ที่ตัดสินใจยุติชีวิตตัวเอง หลายคนก็ออกมาแสดงความเสียใจกับการตัดสินใจของเขา แต่บางคนกลับแสดงออกด้วยการก่นด่าและประณาม บางคนตัดสินไปว่าความเจริญทางวัตถุไม่สามารถเติมเต็มจิตใจได้ แม้ภายหลังจะออกมาขอโทษแล้วก็ตามแต่นั่นก็แสดงให้เห็นว่ามนุษย์โลกนั้นมีความเข้าใจต่อโรคซึมเศร้าน้อยนิดเหลือเกิน
.
อย่างไรก็ตามความเข้าใจผิดนี้ ไม่ได้เกิดจากคนนอกมาตัดสินเท่านั้น บางครั้งความหวังดีของคนใกล้ตัว กลับทำร้ายหนักกว่าเก่า
.
.
เพื่อนผมคนหนึ่งเป็นโรคซึมเศร้า ... ครอบครัว โดยเฉพาะแม่เธอรับไม่ได้ที่เธอเป็นโรคนี้ พวกเขามองว่าเธอ wannabe เป็นโรคซึมเศร้า ...แทนที่เธอจะถูกพาไปหาจิตแพทย์ เธอกลับกลายเป็น“หนูทดลอง”ที่แม่เธอจะพยายามหาหนทางพิสดารในการรักษาอาการป่วยไข้ และแล้วนาฏกรรมแห่งความทุกข์ทนของเธอก็เริ่มต้นขึ้น มันเริ่มต้นขึ้นง่ายๆ อย่างนั้นเอง
.
แรกสุด ... แม่เธอทำท่าไม่ใส่ใจเธอมากนัก ในช่วงเวลาปกติมันก็ดูเหมือนไม่มีอะไร แต่เมื่อเธอรู้สึกเศร้า แม่เธอจะพยายามบอกให้เธอเข้มแข็ง “นั่นมันเรื่องนิดเดียวเอง”แล้วก็ทำท่าไม่สนใจความทุกข์ทนของเธอ ราวกับเป็นเรื่องไร้สาระ ... ซึ่งนั่นมันทำให้เธอยิ่งต้องเก็บความทุกข์ไว้ในใจมากขึ้น 
.
เมื่ออาการเธอเริ่มหนักขึ้น แม่เริ่มเปลี่ยนวิธีการ ...แม่บอกว่าสิ่งที่เธอทำเป็นการเรียกร้องความสนใจ เธออาจจะฮิตเพราะคิดว่าการเป็นโรคซึมเศร้ามันเท่ แม่เริ่มด่าทอว่าสิ่งที่เธอเป็นมันไม่ได้เท่เลย มันดูโง่ด้วยซ้ำ “มันจะไปยากอะไร แค่ทำจิตใจให้เข้มแข็ง” เมื่อแม่พูดคำนี้ เธอได้แต่กลืนก้อนความโศกลงไปในคอ และฝืนยิ้ม
.
หลังจากนั้น เธอเกิดอาการอีกครั้ง แม่เธอพา “รุ่นพี่” ของเธอ ซึ่งดูประสบความสำเร็จหลายด้านมาพบ รุ่นพี่เล่าให้ฟังถึงเรื่องคนที่พยายามเป็นโรคซึมเศร้าเพื่อเรียกร้องความสนใจ และไล่ให้เธอไปตาย คล้ายๆ กับเคสของ ไลฟ์โค้ชคนหนึ่งที่เคยเกิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ เธอร้องไห้อย่างหนัก แม่เธอจับเธอขังไว้ในห้องเพียงลำพัง บอกว่าถ้าคิดไม่ได้ก็ไม่ต้องออกมา เธอนั่งอยู่ในนั้นหลายชั่วโมงด้วยความหวาดกลัว ไม่มีใครในโลกเข้าใจเธอเลย ... แล้วเธอควรอยู่ต่อไปมั้ย ... ?
.
.
การใช้ความรุนแรง ด่าทอด้วยคำหยาบคาย ตะโกนใส่ จับขังห้องมืด ทำให้อาการซึมเศร้าหายไปได้หรือไม่ ... ถ้าพฤติกรรมดังกล่าวข้างต้น สามารถเหนี่ยวนำให้เกิดการสร้างสารสื่อประสาทที่ขาดหายไปได้ ก็คงพอรักษาอาการได้มั้ง ... แต่ใครๆ ก็รู้ไงว่าทำแบบนั้นมันสร้างสารสื่อประสาทไม่ได้ ...
.
แล้วสำหรับคนที่ wannabe เป็นโรคซึมเศร้าล่ะ ...อันที่จริง ผมไม่เชื่อในคำว่า wannabe เป็นโรคซึมเศร้า ... สิ่งที่ผมเห็น ผมเห็นแต่คนที่มีความเศร้าใจ คนที่ไม่มีความสุขในชีวิต การไล่ให้ไปตายหรือด่าทอด้วยถ้อยคำรุนแรงนอกจากจะไม่สามารถสร้างสารสื่อประสาทได้แล้ว ยังไม่อาจรักษาจิตใจที่บอบช้ำได้เช่นกัน
.
แน่นอนว่าเราไม่อยากให้ใครตายจากไปโดยเฉพาะคนที่เรารัก และคงไม่อยากให้คนรอบๆ ตัวเป็นโรคซึมเศร้า หรือโรคเรียกร้องความสนใจด้วยแล้วเราควรปฏิบัติตัวกับเขาอย่างไร
.
.
1. อย่าตัดสิน การตัดสินว่าใครเป็นโรคซึมเศร้า หรือ wannabe เป็นโรคซึมเศร้าเป็นหน้าที่ของแพทย์ผู้ใดไม่ใช่แพทย์ไม่มีความจำเป็นต้องไปตัดสินว่าใครป่วยหรือใครไม่ป่วย แต่แน่นอนว่าถ้าเขาแสดงออกถึงอาการเศร้า เขาคงมีความทุกข์ไม่ว่าเขาจะหาสาเหตุพบหรือไม่พบก็ตาม
.
2.เป็นพื้นที่ปลอดภัยให้เขา ถ้าใครสักคนมาปรึกษาเราว่าเขาเป็นโรคซึมเศร้า ไม่มีความจำเป็นต้องตัดสินว่ามันจริง หรือไม่จริง แต่สิ่งที่สะท้อนมาก็คือ เราเป็นคนที่เขาไว้ใจไม่มากก็น้อย เราเป็นคนที่เขาอยากพูดคุยปรึกษาด้วยสิ่งที่เราควรทำคือการรับฟังและแนะนำให้เขาไปพบแพทย์ด้วยความเข้าใจ
.
3. รับฟังอย่างตั้งใจและไม่แสดงท่าที่รำคาญ สิ่งที่เราทำได้ดีที่สุดคืออดทน รับฟัง พยายามทำความเข้าใจเขา ทำให้เขารู้สึกว่าเราคือสถานที่ปลอดภัย และเขาไม่ได้อยู่คนเดียวในโลก ถ้าเขามีความทุกข์ในใจให้เขาระบายออกมาการรับฟังโดยไม่ตัดสินเป็นสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ที่เราพอทำได้เพื่อมนุษย์ผู้อื่น
.
4. ไม่แสดงออกว่าเขาเป็นบ้า มันไม่มีความจำเป็นใดๆ ที่ต้องไปตีตราผู้ป่วย ถ้าเขาป่วยเป็นโรคซึมเศร้า หรือมีอาการโศกเศร้าเสียใจรุนแรง สังคมควรเปิดกว้างมากพอที่จะทำให้พวกเขากล้าไปพบแพทย์โดยไม่ต้องถูกตัดสินไปต่างๆ นาๆ ประเทศไทยเราสูญเสียไปเท่าไรแล้วกับการที่ผู่วยโรคซึมเศร้าไม่กล้าไปพบจิตแพทย์เพราะกลัวคนอื่นตัดสินว่าเป็นบ้า
.
5. ไม่เรียกร้องให้เขาหายจากอาการป่วยเป็นโรคซึมเศร้าอย่างทันที การเรียกร้องให้เขาหายป่วย นอกจากไม่ทำให้เขาหายแล้ว ยังเป็นการตอกย้ำอาการให้เขาเป็นหนักมากขึ้นด้วย
.
6. ถ้ามีโอกาสอันเหมาะสมแต่ห้ามบังคับเขาไปนะ(ดอกจันทร์ล้านตัว) พาเขาไปเปิดหูเปิดตาทำกิจกรรมใหม่ๆ ที่ทำให้เขารู้สึกมีความสุข อาจเป็นกิจกรรมอะไรง่ายๆ ที่เขาเคยชอบทำ อยากทำ หรือการไปเดินเล่นสวนสาธารณะโล่งๆ กว้างๆ ไม่ต้องคิดอะไรมากมาย
.
7.ให้คำแนะนำในเชิงบวก ให้เขาเกิดความรักและเชื่อมั่นในตนเอง โดยที่ไม่บังคับให้เขาคิด
.
.
เพราะจิตใจของมนุษย์มีความซับซ้อนและละเอียดอ่อน เพราะเราอยู่บนโลกใบนี้ด้วยกัน เพราะมนุษย์ทุกคนล้วนมีคุณค่าต่อโลกใบนี้ เราจึงควร handle with care กับจิตใจของทุกๆคน โดยที่ไม่จำเป็นต้องตัดสินว่าเค้าเป็นโรคซึมเศร้าจริง หรือ wannabe เป็นโรคซึมเศร้า
.
.
Pui Pastel
.
.
ที่มา
https://www.theguardian.com/music/2017/jul/21/linkin-park-singer-chester-bennington-hanging-coroner-confirms
.
http://med.mahidol.ac.th/ramamental/generalknowledge/general/09042014-0924
.
อ่านเพิ่มเติมได้ใน www.facebook.com/wethink
SHARE
Written in this book
We Think
รวมบทความที่เขียนลงในเพจ We Think

Comments