โกหก

คนสองคนฟังสิ่งเดียวกันได้ยินไม่เหมือนกันเสมอไป
เพราะผมจะได้ยินอย่างไร มันขึ้นกับว่าผมตีความน้ำเสียงผู้พูดอย่างไร? ผมมองแววตาผู้พูดแล้วเห็นอะไร? ผมมีสมาธิกับการฟังนั้นแค่ไหน? และผมรู้จักผู้พูดว่าเป็นคนยังไง?

ผมรู้สึกว่าจะสื่อสารให้เข้าใจกัน เป็นเรื่องยากมากๆเลย บ่อยครั้งที่ผมคุยกับคนอื่นแล้วเราเข้าใจไม่ตรงกัน ก่อให้เกิดความเสียหาย ทำให้ผมหรือเพื่อนร่วมงานต้องเสียแรงเปล่า เลวร้ายที่สุด ผมอาจจะถูกมองว่าเป็นคนโกหกก็ได้

แวบที่โยง 'ความเข้าใจผิด' ไปสัมพันธ์กับคำว่า 'โกหก' ด้านหนึ่งในใจรู้สึกว่ามันสุดโต่งมาก "โกหกเลยเหรอ!? เวอร์ไปหน่อยไหม?" แต่อีกด้านหนึ่งชวนให้ผมลองถามตัวเองว่า
เป็นเหตุให้คนอื่นเข้าใจผิดกับโกหกต่างกันอย่างไร?ผมลองทบทวนดูว่าการโกหกคืออะไรกันแน่? คิดเองไม่ออก ก็เลยถามจากคนรอบๆตัว ซึ่งแต่ละคนก็ให้คำตอบคล้ายๆกัน แต่คำตอบมันแอ๊ปสะแตร็กมากกกก อย่างเช่น "พูดไม่จริง" "มีเจตนาจะหลอกลวง" เหมือนจะเข้าใจ แต่ไม่เข้าใจ เจอแบบนี้ก็ต้องลองยกตัวอย่างเพื่อจะได้เข้าใจ ตัวอย่างเช่น

สมมติว่าแฟนเราบอกไปกินข้าวกับเพื่อนสมัยเรียน แล้วเรามารู้ทีหลังว่าสองคนนั้นเคยกิ๊กกัน แบบนี้เค้าเรียกโกหกไหม?

นี่คือตัวอย่างที่พูดความจริงทุกคำ แต่พูดไม่ครบ และทำให้เราเข้าใจผิด (Half the truth is often a great lie)

บางคนฟันธงเลยว่าโกหก บางคนก็บอกว่าไม่โกหก แต่ส่วนใหญ่บอกว่าต้องรู้ก่อน ว่าทำไมไม่บอก ถึงจะตัดสินได้ว่าเรียกว่าโกหกไหม (ผมสรุปว่าพวกนี้มันตอบว่าไม่รู้ครับ เพราะในชีวิตจริง ไม่ใช่ทุกครั้งที่เราจะ 'รู้' เหตุผลว่าทำไมคนๆนึงถึงเล่าไม่หมด เราไปถามได้ เค้าตอบมาเราซื้อไม่ซื้อมันคือความเชื่อใจ มันไม่น่าจะเกี่ยวกับจริง/ไม่จริง)

อยากรู้เหตุผลก็ได้ ผมก็ลองสมมติเหตุผลต่างๆนาๆ (เพราะในโลกสมมตินี้ผมเป็นพระเจ้า 555) เช่น ไม่บอกเพราะกลัวทะเลาะกัน, ไม่บอกเพราะไม่อยากให้เราไม่สบายใจ, ไม่บอกเพราะคิดว่ามันไม่สำคัญ มันเป็นเรื่องตั้งแต่สมัยเด็กๆ แค่เล่นๆกันวัน สองวัน ไม่คิดว่ามันจะเป็นประเด็นอะไร, ไม่บอกเพราะลืม ด้วยเหตุผลต่างๆ เพื่อนๆแต่ละคนตัดสินออกมาไม่เหมือนกันเลย ซึ่งทำให้ผมได้เรียนรู้ว่า โกหกแต่ละคนไม่เท่ากัน

ถ้าการพูดความจริงไม่หมด แปลว่าโกหกได้ งั้นถ้าไม่พูดอะไรเลย จะถือเป็นการโกหกได้ไหม?

สมมติผมทนงานที่ทำอยู่ไม่ไหว มีความคิดที่จะลาออก แอบหางานใหม่เงียบๆทุกๆคืนหลังเลิกงาน แบบนี้เรียกโกหกไหม?

นี่คือตัวอย่างของการไม่พูดความจริง ไม่พูดความเท็จด้วย (ไม่พูดอะไรเลย) แต่ความจริงที่เกิดขึ้นคือ เรามีข้อมูลที่อาจจะเป็นประโยชน์กับผู้อื่น แต่ไม่ได้สื่อสารออกไป เหตุผลต่างๆนาๆเหมือนเดิม ไม่กล้าบอก, ยังไม่ชัวร์, เป็นห่วงเพื่อนร่วมงานกลัวเป็นสาเหตุให้เค้านอยกัน, คิดว่าการเล่าจะเหมือนนินทาบริษัท, ฯลฯ

แล้วพูดเกินจริงหล่ะ? ถือเป็นการโกหกไหม? ลองดูตัวอย่างที่ 3 ดีกว่า

ลูกกินข้าวเย็นเสร็จ รีบวิ่งไปเล่น จานไม่เก็บ ช้อนไม่รวบ พ่อก็เลยว่าไล่หลังไปว่า ในหัวมีแต่เรื่องเล่น ไม่เคยช่วยพ่อแม่ทำงานบ้านเลยสักครั้ง! (ทั้งๆที่เมื่อเย็นลูกวางรองเท้าบนชั้นวางรองเท้า)

"เธอไม่เคยจะฟังชั้นเลย" "สอนกี่ทีไม่เคยจะจำ" "ไอ้ทิดมันชอบใส่ไข่ ฟังมันเล่าต้องหารร้อย" (ผมชอบตัวอย่างนี้มาก เพราะเป็นการว่าคนพูดเกินจริงอย่างเกินจริง) เราได้ยินคำพูดเกินจริงแบบนี้ประจำๆ มันเป็นคำพูดที่คิดจะพิสูจน์แวบเดียวก็รู้ว่าไม่จริง หลอกคนมีสติไม่ได้หรอก แต่ผมก็ไม่ได้มีสติตลอดเวลานี่นา บางครั้งก็เชื่อคำพวกนี้ไปเหมือนกัน แบบนี้เรียกโกหกไหม?

ถ้าอ่านถึงตรงนี้แล้วท่านผู้อ่านงงแล้วว่าสำหรับฉันแล้วโกหกคืออะไร ต้องมีคำพูดเท็จอยู่ในนั้นไหม? ต้องดูที่เจตนา (ที่บ่อยครั้งในชีวิต เราไม่สามารถ 'รู้' ได้) หรือเปล่า? ถ้าคุณงง ผมประสบความสำเร็จแล้วครับ ราตรีสวัสดิ์ครับ! :D

credit ภาพ: https://m.flickr.com/#/photos/foxtongue/6727841643/in/search_QM_q_IS_Shh_AND_s_IS_int
SHARE

Comments

Kookkoo
3 years ago
ผมว่า การ โกหก คือ การที่ผู้ส่งสาร สื่อสารไม่ตรงกับ สิ่งที่ ผู้รับสารต้องการจะได้ยินมากกว่า จนกว่าจะมีการพิสูจน์ได้ จากหลักฐาน หรือผู้น่าเชื่อถือได้สำหรับผู้รับสารนะ  
Reply
juacompe
3 years ago
ถ้าผู้ส่งสารสื่อสารตรงกับที่ผู้รับสารต้องการจะได้ยิน (แม้ในใจจะเจตนาละบางส่วนไว้เพราะคิดว่าผู้รับสารไม่ต้องการจะฟังส่วนนั้น) ถือเป็นการโกหกไหมครับ?
Kookkoo
3 years ago
ถ้าในมุมของผู้รับสาร พอใจที่จะได้ยินอย่างนั้น
ถือว่าไม่เป็นการโกหกของผู้รับสารครับ
แต่นั้น คือ การตั้งใจ โกหกของ ผู้ส่งสาร
ในมุมมองของ บุคคลที่สาม ถ้ามองในกรณีนี้  การโกหก เกิดขึ้นแล้วครับ ...

Kookkoo
3 years ago
หาก มองว่า เป็นการ ละ สาร บางส่วน ... บุคคลที่สามอย่างผม กลับไม่มอง ว่ามันคือการ โกหกนะ แต่ มันคือการ บอกไม่หมด และ ปกปิดมากกว่า ... นั่นหมายถึง ไม่โกหก แต่ ไม่ได้บอกความจริงทั้งหมด 

kamonlojn
3 years ago
การที่เจตนาไม่พูด(บิดเบือน แก้ไข)ใจความหลักของข้อความในการสื่อสาร

"ไปกินข้าวกับเพื่อนนะ" แต่เพื่อนคนนั้นคือแฟนเก่า และเจตนาไม่พูด ผมว่านี่ก็คือการโกหกนะ
Reply
Mackung
2 years ago
ผมว่ากรณีข้อสอง ถ้าการไม่บอกนี่ โกหกไม่โกหกอยุ่ที่ปัจจัยของแต่ละคน และมุมมองของทั้งสองฝ่าย

ถ้าผู้รู้แต่ไม่บอก ถือว่ามีเจตนาโกหกแต่ยังไม่ได้โกหก

ผู้ไม่รู้(เพราะไม่บอก) จะไม่ทราบว่า มีคนเจตนาโกหก และจะรู้สึกว่าถูกโกหก/ ไม่โกหก ต่อเมื่อ บริบทเรื่องที่ไม่ได้บอก ขัดกับความเชื่อ มาตราฐานของแต่ละบุคคล

จึงสรุปได้ว่า อยู่ที่ความรู้สึกของทั้งสองฝ่าย
ถ้าผู้ที่ไม่บอกรู้แก่ใจว่าผู้ที่เราไม่บอกรู้แล้วจะคิดว่าเราโกหกก็คือการโกหก (ที่ไม่บอก)
ผู้ไม่ได้รับการบอก จะรู้สึกถูกโกหกถ้าเนื้อหาขัดใจหรือความรู้สึกของตน หรือจะไม่ถือว่าเป็นการโกหกเลยถ้าไม่ได้คิดอะไร
Reply