เมื่อนิยามมันยาก จะทำยังไง - Infographics Case
เมื่อก่อน ปัญหาใหญ่สุดทุกครั้งที่ไปบรรยายเรื่อง Infographics คือ คนมักจะถามถึง นิยาม ว่ามันคืออะไร หรือ มันควรจะแปลว่าอะไร 

วิธีการเตรียมตัวของผม คือ ไปตามหานิยาม คำนี้ จากที่ต่างๆ ว่ามันคืออะไร และเมื่อไปเจอคนที่ทำงานด้านนี้จริงๆ หลายๆ คน ผมก็มักจะแหย่ถามเพื่อนๆ กลุ่มนี้ว่ามันคืออะไร 

แน่นอน คำตอบมันกว้าง และแต่ละคนก็วางได้แต่ภาพกว้างๆ เท่านั้น 

หรือบางอารมณ์ ผมก็สามารถกวนคำตอบนั่นได้ไม่ยากเท่าไหร่ เช่น เวลาบอกว่า Infographics มันเป็นส่วนผสมของ ภาพ หรือ Text ที่เล่าเรื่องได้พอเหมาะ 

ผมก็ถามตรงๆ ว่า โดยเบสิคแล้ว Text มันคือภาพรูปแบบหนึ่งไม่ใช่เหรอ  เพราะภาษาที่สื่อผ่านตัวอักษร มันคือ สัญลักษณ์รูปแบบหนึ่ง ที่มันแทนที่ หรือ อุปโลกน์ขึ้นเท่านั้นเอง 

นึกถึงคำว่า "เก้าอี้" กับ "ตัวเก้าอี้" สิครับ ว่ามันเชื่อมโยง ผ่านสัญญะ ที่เราต้องกำหนดขึ้น จากสิ่งที่ไม่ใช่ของแท้ๆ 

สำหรับผมความพยายาม นิยามเรื่องแบบนี้ เลยไม่ได้ช่วยให้ การพยายามบรรยายเรื่องแบบนี้ ในที่ต่างๆ ไม่ค่อยสำเร็จเท่าไหร่ คือ รู้นิยาม ก็ไม่ใช่ว่า จะคิดที่สร้างสรรค์มันได้ดีขึ้นเท่าไหร่ 

ผมเลยพยายามนึกวิธีมาพอสมควร และ พอรู้สื่อว่า โครตเวิร์คเลย ที่จะไม่ต้องนิยามคำว่า Infographics แบบตรงไปตรงมา 

แล้วทำยังไงหรือครับ  (ไม่มีใครถามก็ชงได้ได้ครับ 55+)
ผมพยายามเอาภาพจำนวนมากๆ ที่พยายามสื่อสารข้อมูลที่หลากหลายมีหน้าตาทั้งเป็น - ไม่เป็น -ใกล้เคียง - คล้ายๆ  กับ Infographics มาให้คนฟังช่วยดู แล้วมาตัดสินที่ว่า ภาพแบบนี้ "เป็น" หรือ "ไม่เป็น" Infographics ซึ่งแน่นอน คำตอบแต่ละคนย่อมไม่เหมือนกันแน่ๆ  และผมไม่พยายามให้ทุกคนพูดเหมือนกันหรอกนะครับ 

แต่ที่สำคัญ คือ ในหัวของแต่ละคน จะได้ขีดเส้น ความเป็น Infographics ไว้ ว่าแต่ละคนมีเกณท์ที่ต่างกัน เพราะเวลาคน ตอบคำถามภาพ 2 ภาพ ที่มีคำตอบไม่เหมือนกัน ว่า ภาพหนึ่ง เป็น แต่ อีกภาพหนึ่งไม่เป็น Infographics นั้น ก็สะท้อนความคิดว่า คนนั้นขีดเส้นอะไรไว้ 

บางคนขีดเส้น ความเป็น Infographics ไว้ที่ ปริมาณของข้อความ ตัวอักษร 
บางคนขีดเส้น ความเป็น Infographics ไว้ที่ ความเข้าใจต่อภาพนั้นๆ 
บางคนขีดเส้น ความเป็น Infographics ไว้ที่ ความหมายของเรื่องราวที่ร้อยเรียงผ่านข้อมูล
และบางคนขีดเส้น ความเป็น Infographics ไว้ที่ เป้าหมายที่ภาพอยากจะสื่อสาร

และเมื่อผู้ฟังได้ลองขีดเส้นความเข้าใจคร่าวๆ เกี่ยวกับ Infographics แล้ว ผมจึงไม่จำเป็นที่จะขีดเส้นนิยามของคำนี้ อีกต่อไป 

แต่สำหรับผม ผมจึงสนใจว่าเวลาทำงาน Infographics แล้ว เราควรคิดถึงเรื่องอะไรบ้าง 
แน่นอน คุณอาจไม่เข้าใจนิยามมันก็ได้ แต่คุณต้องเข้าใจ "เป้าหมาย" ของ Infograpics ที่คุณจะสร้างสรรค์มันมากกว่า

และตอนต่อไป ถ้ามีเวลาพอ จะมาพูดถึงเป้าหมาย และ กระบวนการคิดที่เชื่อมโยง Infographics กับเรื่องราวรอบตัวนะครับ 

(ขอบคุณที่ทนอ่านถึงบรรทัดนี้นะครับ) 
SHARE
Written in this book
Infographics
Writer
kokoyadi
Information designer
TDRI Public Communication Team

Comments

Fahsaisai
4 years ago
รอติดตามนะคะ^^
Reply
kokoyadi
4 years ago
ขอบคุณมากๆครับ