สมดุลใจ สมถะ กับวิปัสสนา
สมดุลใจ เกิดจากการมีสุขภาพใจที่ดี จากการบริโภคอาหารใจที่ดี
แต่นั้นเป็นเพียงแค่ความสมดุลอย่างหยาบ 
ถ้าต้องการสมดุลใจแบบละเอียด...
ทางพุทธศาสนา สอนให้ปฏิบัติธรรม
ให้ภาวนา สมถะหรือวิปัสสนา...

ในทีนี้ ขอเสนอมุมมองใหม่ว่า.....
สมถะ...คือสมดุลใจสถิต (static equilibrium of mind) 
วิปัสสนา..คือสมดุลใจพลวัต สมดุลใจไดนามิก (dynamic equilibrium of mind)

...ในทางวิทยาศาสตร์...
สมดุลสถิต...คือสมดุลที่อยู่นิ่ง ไม่มีการเปลี่ยนแปลง เช่นสมดุลแรงของวัตถุที่อยู่นิ่ง
สมดุลไดนามิก...คือสมดุลที่ยังมีการเปลี่ยนแปลง เช่น สมดุลของน้ำในแก้วที่ปิดฝา ซึ่งน้ำในแก้วยังระเหยเป็นไอนำ้ และไอน้ำในแก้วยังควบแน่นเป็นหยดน้ำ แต่อัตราการระเหยและอัตราการควบแน่นของน้ำเท่ากันที่สมดุล ทำให้ความดันไอน้ำในแก้วน้ำยังเท่าเดิม

...ในทางธรรม...
สมถะ...คือการฝึกสติ รู้ตัว ทำใจให้สงบนิ่ง ด้วยการจดจ่ออยู่กับสิ่งเดียว ไม่เปลี่ยนแปลง เช่น ลมหายใจ คำบริกรรม เป็นต้น
วิปัสสนา..คือการฝึกสติ รู้ตัว ทำใจให้สงบนิ่ง ด้วยการจดจ่ออยู่กับการเปลี่ยนแปลงของกายและใจ เช่นอธิบดีรมณ์ (อารมณ์ที่เป็นใหญ่ในขณะนั้น) ความคิด การเคลื่อนไหวของร่างกายเป็นต้น

สมถะ...คือใช้จิตดูความไม่เปลี่ยนแปลง
วิปัสสนา..คือใช้จิตดูความเปลี่ยนแปลง

สมถะ...คือใช้สมาธิขั้นสูง
วิปัสสนา..คือใช้สมาธิขั้นต้น

โดยทั่วไป....
จะเลือก สมถะหรือวิปัสสนา ในการฝึก
ก็ขึ้นอยู่กับความชอบ นิสัย จริตของแต่ละบุคคล
แล้วเราจะเริ่มจากไหนดีละ...
หลังจากศีกษาเรียนรู้ให้เกิดความเข้าใจแล้ว
การทดลองน่าจะเป็นคำตอบที่ดีที่สุด 
...ลองทั้งสองแบบ... 
โดยคอยพิจารณาดูว่าแบบไหนที่ทำให้เราเจริญก้าวหน้า
และเราถนัด ทำได้ง่าย โดนใจที่สุด

SHARE
Written in this book
บันทึกการเรียนรู้ ฉบับทางสายเอก
เรื่องเล่าประสบการณ์การเดินทางตามทางสายเอก
Writer
PRex
Father Writer
พีเร็กซ์

Comments

SixPerception
11 months ago
อธิบายแยกแยะชัดเจน
Reply