ผลิใบใหม่
วันอากาศหนาววันหนึ่งของปี 1985 ที่มหาวิทยาลัยมอสโควในประเทศรัสเซีย นักศึกษาปริญญาโทหนุ่มชาวรัสเซียคนหนึ่งกำลังครุ่นคิดเกี่ยวกับคำถามที่อยู่ในข้อสอบตรงหน้าเขา เขาทำหน้านิ่วคิ้วขมวดไม่ใช่เพราะเขาทำข้อสอบไม่ได้ ปัญหาคือเขารู้สึกว่าข้อมูลที่ให้มาในคำถามนั้นไม่ถูกต้อง และข้อสอบนี้ไม่สามารถหาคำตอบได้ เขารู้ดีว่าข้อสอบไม่ค่อยจะถูกเปลี่ยนบ่อยนัก ถ้าอย่างนั้นแล้วช่วงเวลาหลายปีที่ข้อสอบนี้ถูกใช้มานี้จะไม่มีใครสังเกตเห็นความผิดพลาดเลยหรือ? เขาเป็นใครและเก่งมาจากไหนจึงจะสามารถพบความผิดพลาดที่นักศึกษาที่มีความเฉลียวฉลาดคนอื่นๆและศาสตราจารย์ผู้มากประสบการณ์สังเกตไม่เห็น?

วันอากาศหนาววันหนึ่งของปี 2015 ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดในประเทศอเมริกา นักศึกษาปริญญาโทหนุ่มชาวไทยคนหนึ่งกำลังครุ่นคิดเกี่ยวกับตัวเลือกที่อยู่ในข้อสอบตรงหน้าเขา เขาทำหน้านิ่วคิ้วขมวดไม่ใช่เพราะเขาทำข้อสอบไม่ได้ ปัญหาคือเขารู้สึกว่าไม่มีตัวเลือกไหนที่ถูกเลย ลักษณะตัวหนังสือบนกระดาษฟ้องว่าข้อสอบนี้น่าจะเป็นข้อสอบเก่าที่ถูกถ่ายเอกสารมาหลายรอบแล้ว มหาวิทยาลัยนี้เป็นมหาวิทยาลัยอันดับหนึ่งของโลก ถ้ามีความผิดพลาดจริงๆจะไม่มีใครเคยสังเกตเห็นเลยรึ?

นักศึกษาหนุ่มชาวรัสเซียพิจารณาเนื้อหาในข้อสอบอีกครั้ง เขาพลาดอะไรไปหรือเปล่า? ไม่เลย ข้อมูลที่ให้มาในคำถามยังคงไม่ถูกต้อง เขาเริ่มคิดหาทางเลือกว่าเขาจะทำอย่างไรดี ถึงแม้ว่าโจทย์จะไม่ถูกต้องแต่เขาก็พอจะเดาออกว่าศาตราจารย์ต้องการถามเกี่ยวกับอะไร ดังนั้นเขาจะตอบไปอย่างที่เขาคิดว่าศาตราจารย์ต้องการแล้วไม่ต้องพูดอะไรก็ได้ เขาก็คงจะได้คะแนนจากข้อนี้ แต่มันถูกต้องแล้วหรือที่จะทำแบบนั้น?

นักศึกษาหนุ่มชาวไทยพิจารณาตัวเลือกทั้งห้าอีกครั้ง เขาพลาดอะไรไปหรือเปล่า? ไม่เลย ยังคงไม่มีตัวเลือกไหนที่ถูกต้อง เขาเริ่มคิดหาทางเลือกว่าเขาจะทำอย่างไรดี ถึงแม้ว่าข้อสอบจะไม่มีคำตอบที่ถูกต้องจริงๆแต่เขาก็พอจะเดาออกว่าศาสตราจารย์น่าจะต้องการให้ตัวเลือกไหนถูกต้อง ดังนั้นเขาจะตอบตัวเลือกนั้นแล้วไม่ต้องพูดอะไรก็ได้ เขาก็คงจะได้คะแนนจากข้อนี้ แต่มันถูกต้องแล้วหรือที่จะทำแบบนั้น?

นักศึกษาหนุ่มชาวรัสเซียเลือกที่จะเขียนอธิบายลงไปในกระดาษคำตอบว่าทำไมคำถามนั้นจึงไม่ถูกต้อง สองวันหลังจากการสอบเขาถูกศาสตราจารย์เรียกตัวไปคุยด้วย เขาเสนอเหตุผลของเขาออกไปทั้งที่ในใจก็ยังลังเลว่าจะโดนตอกกลับมารึเปล่า ศาสตราจารย์ฟังแนวคิดของเขาและอ่านโจทย์ซ้ำอีกครั้ง และอีกชั่วอึดใจหนึ่งก็พูดขึ้นมาว่า

"คุณพูดถูก ข้อสอบไม่ถูกต้องจริงๆ"

ศาสตราจารย์ขีดเขียนอะไรบางอย่างลงในกระดาษแล้วพูดต่อ

"คุณสังเกตเห็นข้อผิดพลาดที่ผมไม่เห็นและคนอื่นก็ไม่เคยเห็นมาเป็นเวลาหลายปี ผมคิดว่าเรื่องนี้สำคัญมากเพราะมันสะท้อนถึงความเข้าใจที่ลึกซึ้ง ดังนั้นผมจะให้เกรด 5 กับคุณ" (เกรด 5 คือระดับสูงสุดในระบบรัสเซีย)

รอยยิ้มเบ่งบานขึ้นบนใบหน้านักศึกษาหนุ่ม ศาสตราจารย์เอนหลังพิงเบาะแล้วพูดต่อ

"คุณสนใจจะเรียนต่อปริญญาเอกกับผมไหม?"

นักศึกษาหนุ่มพยักหน้ารับด้วยความตื่นเต้น

นักศึกษาหนุ่มชาวไทยเลือกตัวเลือกที่ใกล้เคียงคำตอบที่ถูกต้องมากที่สุดแม้จะรู้ว่าไม่ใช่คำตอบที่ศาสตราจารย์ต้องการ เขาไปพบกับศาสตราจารย์หลังจากหมดเวลาสอบและเสนอเหตุผลของเขาออกไปทั้งที่ในใจก็ยังลังเลว่าจะโดนตอกกลับมารึเปล่า ศาสตราจารย์ฟังแนวคิดของเขาและอ่านตัวเลือกทั้งห้าข้อซ้ำอีกครั้ง และอีกชั่วอึดใจหนึ่งก็พูดขึ้นมาว่า

"คุณพูดถูก ไม่มีตัวเลือกที่ถูกต้องจริงๆ"

ศาสตราจารย์ขีดเขียนอะไรบางอย่างลงในกระดาษแล้วพูดต่อ

"คุณสังเกตเห็นข้อผิดพลาดที่ผมไม่เห็นและคนอื่นก็ไม่เคยเห็นมาเป็นเวลาหลายปี ผมคิดว่าเรื่องนี้สำคัญมากเพราะมันสะท้อนถึงความเข้าใจที่ลึกซึ้ง ดังนั้นผมจะให้เกรด A กับคุณ"

รอยยิ้มเบ่งบานขึ้นบนใบหน้านักศึกษาหนุ่ม ศาสตราจารย์เอนหลังพิงเบาะแล้วพูดต่อ

"คุณรู้ไหม ที่ผมมีโอกาสได้เรียนปริญญาเอกก็เพราะเมื่อสามสิบปีที่แล้วผมสังเกตเห็นว่าข้อสอบของอาจารย์ผมไม่ถูกต้อง..."
SHARE
Writer
Past-Forward
Free Thinker
น.พ.อธิพงศ์ พัฒนเศรษฐพงษ์ ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

Comments

imonkey7
4 years ago
แนวเขียนแบบค่อยๆเปิดปมแบบนี้เรียวว่าอะไรครับหลายคนในนี้เขียนได้ดีผมก็พยายามเขียนแต่ไม่สุดสักที...เฮ้อ
Reply
Past-Forward
4 years ago
ไม่รู้จริงๆครับ เรื่องนี้เขียนออกมาตามอารมณ์ล้วนๆ แต่ถ้าจะให้คาดเดาก็น่าจะประมาณนี้ครับ

- มีปมบางอย่างที่ผูกทุกอย่างไว้ด้วยกัน

- ในเรื่องราวสามารถแบ่งเป็นส่วนๆ ซึ่งแต่ละส่วนมีความหมายในตัวเอง

- ค่อยๆเขียนแต่ละส่วนออกมาแล้วใช้ปมที่ผูกเป็นตัวปิดท้าย

อันนี้เป็นความคิดของผมเองนะ
imonkey7
4 years ago
^^